مىدوختند و زنان در زير اين لباس شلوار بلند مىپوشيدند « 1 » . آنان اين لباس را بر روى شانهء راست گره مىزدند ، و در سمت چپ كاملا آزاد بود . لباسهاى پوستى نيز كه بزرگان آن را مىپوشيدند و در دوخت آن دقت و سليقه به كار رفته بود « 2 » ، به همين ترتيب تهيه مىشد « 3 » .
مردان كلاهى پوستى بر سر مىگذاردند و اين كلاه در ايران نيز همچنان متداول ماند . غازان احتمالا تحتنفوذ مذهب بر سر گذاردن عمامه را دستور داد « 4 » ، اما ظاهرا چندان موفقيتى در اين مورد به دست نياورد « 5 » . زنان كلاههاى بلندى ، كه از جنس سبد بود ، و بر روى آن پارچه مىكشيدند حتى در دورهء ايلخانان نيز بر سر مىگذاردند « 6 » .
مردان معمولى و خصوصا زنها اغلب دستمالى به سر مىبستند « 7 » .
از دورانهاى نخستين ورود لباس و پارچهء خارجى رايج گرديد . لباسهاى خارجى در شكل لباس مغولان بىتأثير نبوده است . داشتن دستمال در جيب از آن موقع ميان مغولان متداول گرديد « 8 » . ثروتمندان در دورانهاى بعد در نحوهء پوشيدن لباس راه تجمل را پيش گرفتند . گيخاتو چون اسكناس را رايج كرد ، دستور داد ، كه از پوشيدن پارچههاى زربفت خوددارى شود « 9 » . بزرگان در مراسم جشن و سرور هر روز لباسى تازه مىپوشيدند « 10 » . لباسهاى قومى و ملى مغولان رفتهرفته جاى خود را به لباسهاى محلى داد . ما نمىتوانيم بگوئيم ، كه لباسهاى محلى تا چه اندازه تحتتأثير لباس قومى مغولان قرار گرفته است .
هامش
( 1 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 51( 2 ) -Polo / Lemke 178( 3 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 33 f .؛ ر ك : ابن بطوطه ج 3 : 34 .
( 4 ) - وصاف / بمبئى 344 .
( 5 ) - ر ك :
ابن بطوطه ج 2 : 60 .
( 6 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 34 f . ; Bretschneider , Med . Res . I 89 ; Malachias 7( 7 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 34 f .( 8 ) - مفضل ج 3 :
94 . - ر ك رشيد الدين / برزينd186 .
( 9 ) - وصاف / بمبئى 272 .
( 10 ) - جوينى ج 1 : 147 ؛Vartan 300 f .