مسكن
چادرهاى مغولان در زمان چنگيز خان به كمك تيركى برافراشته مىشد ، و روى آن را سپس با نمد مىپوشاندند . در وسط چادر منفذى براى عبور دود وجود داشت . مدخل چادر به طرف جنوب قرار داشت « 1 » و پردهاى از نمد آن را مىپوشاند .
به مناسبت زندگى عشيرهاى كه قوم مغول داشت ، اين چادرها طورى ساخته شده بود ، كه بتوان آن را ، بىآنكه برهم خورد ، بر روى گارىهائى كه توسط گاو كشيده مىشد ، جاى داد . به اين صورت مغولان چادر برافراشته را از محلى به محل ديگر نقل مىكردند « 2 » .
خيمهء فرمانروا از پارچهء زيبا و نفيس دوخته مىشد ، و در برخى از قسمتهاى آن پارچههاى زربفت و ورقههاى طلا نصب مىگرديد « 3 » .
ديرى نپائيد ، كه به فرمان قاآنها براى آنان قصر ساخته شد : اوكتاى در قراقورم در قصرى مسكن داشت « 4 » ، كه داراى دو جناح بود ، و جانشينان او نيز در اين قصر منزل داشتند . در اطراف اين قصر خانههاى بزرگان ساخته شده بود . در جلو قصر فوارهاى قرار داشت ، كه ظاهرا بوشيه ، صنتعگر پاريسى آن را ساخته بود . در خروجى اين قصر نيز به طرف جنوب قرار داشت « 5 » . گذشته از آن اوكتاى مقرر كرده بود ، كه برايش كوشكهائى بسازند .
با وجود بناهاى متعدد در مواقع خاص ، از جمله در هنگام انتخاب فرمانرواى جديد ، خيمه برپا مىگرديد و در قلمرو ايلخانان نيز خيمه اهميت خود را از دست نداد . كوچ دائم ميان اردوگاه ييلاق و قشلاق ، كه از بقاياى زندگى عشيرهاى مغولان بود و در خاندان ايلخانان و قاآنهاى چين نيز باقى ماند « 6 » ، برافراشتن خيمه را ضرورى
هامش
( 1 ) - ر ك :Vladimircov , Obsc . stroj 41 f .( 2 ) - ر ك :Vladimircov , Obsc . stroj 42 , 57 ; Polo / Yule I 155( 3 ) - ر ك جوينى ج 3 : 41 ص ب .
( 4 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 50 - 48 .
( 5 ) -W . v . Rubruck / Wyngaert 276 f .( 6 ) - ميرخواند / لانگله 227 ص ب ؛Vladimircov , Obsc . stroj 110 f . ; Ricoldus 115