تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩
در 3 ربيع الاول 690 بكشند « 1 » . مرگ او آتش كينهء مردم را فروننشاند . گروهى شايع كردند ، كه يهوديان ارغون را مسموم كرده‌اند « 2 » . اين خبر در واقع ناصحيح بود ، چه از يكسو يهوديان مىبايست به سلطنت ايلخانى ، كه تا اين اندازه نسبت به آنان محبت مىكرد ، علاقه داشته باشند ، و از سوى ديگر مىدانيم ، كه ارغون به توصيهء يك مرتاض هندى به تمرين - هاى طول عمر پرداخته و همين تمرين‌ها موجب اصلى مرگ وى بوده است . مردم مسلمان هم كه نمىتوانستند در مرگ فرمانروائى ، كه موجب اين‌همه فلاكت بوده است ، سوگوار باشند . به اين ترتيب ديده مىشود ، كه اين شايعه تنها دست‌آويزى براى سركوبى يهوديان بوده است ، و نفرت مردم را از آنان نمىتوان معلول شايعهء قتل ارغون دانست ، بلكه علت اصلى عواملى بوده است ، كه به نظر مردم به‌تنهائى اجازهء سركوبى يهوديان را نمىداده است . به‌هرحال اين جريانات منجر به تعقيب سرسختانهء يهوديان شد ، و زجر و آزار آنان مدت‌ها دوام داشت « 3 » . در شيراز ، كه ظاهرا گروه كثيرى يهودى در اطراف آن مىزيسته‌اند و يعقوب پاريسى جهانگرد يهودى نيز از آن ياد مىكند « 4 » ، در اين گيرودار آتش‌سوزى شد و مردم تقصير را به گردن يهوديان انداختند . در نتيجه يهوديان اين منطقه مدتى طولانى مورد تجاوز و ستم قرار گرفتند « 5 » ، و اتابك لرستان نيز در اين جريان دخالت داشت « 6 » . مردم مىپنداشتند ، كه يكى ديگر از وزراى ايلخانان يعنى رشيد الدين فضل اللّه مورخ شهير نيز اصل‌ونسب يهودى دارد . او در بزرگسالى به اسلام گرويد ، و در سايهء
هامش
( 1 ) - ابن فوطى 464 ؛Fischel 90 - 114( 2 ) - مفضل ج 2 : 550 . ( 3 ) - وصاف / بمبئى 249 ؛ ميرخواند ج 5 : 108 ؛ ابن فوطى 465 . ( 4 ) -Eisenstein 71 links( 5 ) - وصاف / بمبئى 245 ص ب ؛ ميرخواند ج 5 : 108 . -Fischel 115 - 117( 6 ) - وصاف / بمبئى 253 .
تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — صفحة 249 | برتولد اشپولر / محمود ميرآفتاب