( 1 ) يسار ما را خبر داد كه در تفسير آيهء سى سوره احزاب كه مىفرمايد « اى زنان پيامبر ! هر كس از شما مرتكب ناشايستى آشكارا شود براى او عذاب دو برابر خواهد بود » مىگفته است مقصود در آخرت است « و هر كس از شما براى خدا و پيامبرش فروتنى كند » يعنى از خدا و پيامبرش فرمان برد « و كار پسنديده انجام دهد » يعنى روزه بگيرد و نماز بگزارد » پاداش او را دو بار مىدهيم و براى او روزىاى پسنديده فراهم آوردهايم » ، « اى همسران پيامبر شما اگر پرهيزگارى كنيد كه چون ديگر زنان نيستيد و در گفتار نرمى مكنيد كه در نتيجه آن كس كه در دلش بيمارى است طمع بندد » يعنى طمع رابطهء نامشروع « و سخن پسنديده بگوييد » يعنى به گونهاى كه در آن هيچ راهى براى طمع بستن كسى نباشد .
محمد بن عمر واقدى از محمد بن صالح تمّار ما را خبر داد كه مىگفته است از عكرمه شنيدم دربارهء اين گفتار خداوند كه مىفرمايد « و آن كس كه در دلش بيمارى است طمع بندد » مىگفت يعنى طمع رابطهء نامشروع .
محمد بن عمر از مسلم بن خالد از ابن ابى نجيح از مجاهد و نيز قيس از سلم اعور از مجاهد ، همينگونه نقل مىكرد .
محمد بن عمر واقدى ، از اسامة بن زيد بن اسلم از ابن كعب در تفسير اين كلام خدا كه مىفرمايد « و بگوييد سخن پسنديده » نقل مىكرده كه مقصود سخنى است كه در آن براى هيچ كس طمعى نباشد .
واقدى از اسامة بن زيد از پدرش نقل مىكرد كه يعنى سخنى كه ظاهر آن پسنديده باشد .
محمد بن عمر از اسحاق بن يحيى از مجاهد ما را خبر داد كه مىگفته است * زن از خانه بيرون مىآمد و ميان مردان راه مىرفت و منظور از اصطلاح « تبرج الجاهلية الاولى » در آيهء سى و سوم سورهء احزاب همين است .
و همو از اسامة بن زيد بن اسلم از ابن كعب ما را خبر داد كه مىگفته است * مقصود از جاهليت اولى فاصلهء زمانى ميان عيسى و محمد است كه درود خدا بر هر دو باد .
و همو از اسماعيل بن يحيى از ابن ابى نجيح ما را خبر داد كه مىگفته است * مقصود از تبرج جاهليت تكبر و تبختر است .
و باز همو از ابن ابى سبرة از عبد المجيد بن سهيل از عكرمة مرا خبر داد كه مىگفته است * جاهليت اولى يعنى روزگارى است كه ابراهيم عليه السلام در آن زاده شد و جاهليت اخرى روزگارى است كه محمد ( ص ) در آن زاده شد .
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 207
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٠٧