( 1 ) و همو با همان اسناد ما را خبر داد كه مىگفته است * پس از آنكه همسران پيامبر ( ص ) در قرآن ياد شدند زنان مسلمان گفتند اگر در ما هم خير و نيكى مىبود در قرآن ياد مىشديم و خداوند همان آيهء سى و پنجم سورهء احزاب را كه مىفرمايد « همانا مردان مسلمان و زنان مسلمان و مردان مؤمن و زنان مؤمن » تا آنجا كه مىفرمايد « خداوند براى آنان آمرزش و پاداش بزرگ فراهم ساخته است » نازل فرمود .
واقدى ، از ثورى ، از فراس ، از شعبى ، از گفتهء مسروق ما را خبر داد كه مىگفته است * دربارهء اين آيه سورهء احزاب كه مىفرمايد « پيامبر به مؤمنان از خود ايشان سزاوارتر است و همسران او مادران ايشانند » بانويى به عايشه گفت مادر جان ! و عايشه به او گفت من مادر مردان شمايم و مادر زنهاى شما نيستم ، واقدى مىگويند اين موضوع را براى عبد اللّه بن موسى مخزومى گفتم ، او گفت مصعب بن عبد اللّه بن ابى اميه مخزومى از گفتهء ام سلمه همسر رسول خدا ( ص ) مرا خبر داد كه مىگفته است * من مادر مردان و زنان شمايم . « 1 »
واقدى از گفتهء ابن ابى سبرة ، از سليمان بن يسار ، از عكرمه ما را خبر داد كه مىگفته است * منظور از جاهليت نخستين جاهليتى است كه ابراهيم عليه السلام در آن زاده شده است و در آن روزگار زنها خود را مىآراستند و جامههايى مىپوشيدند كه ايشان را پوشيده نمىداشت ، و جاهليت واپسين روزگارى است كه محمد صلوات اللّه عليه و آله زاده شده است كه مردم از لحاظ زندگى و خوراك و پوشاك در سختى و تنگدستى بودند و خداوند به پيامبر خويش وعده فرمود كه زمين را براى او بگشايد - گشايش و فراخى ارزانى فرمايد - و به پيامبر دستور فرمود كه به همسران خود بگو اگر مىخواهند با تو زندگى كنند و خودنمايى روزگار جاهليت نخستين را انجام ندهند و جز اين نيست كه خداوند اراده فرموده است از شما اهل بيت پليدى را بزدايد و پاكتان فرمايد پاك كردنى و فراياد آوريد آنچه را كه از آيات خدا و حكمت در خانههايتان خوانده مىشد و همانا كه خداوند آگاه تيزبين است ، گويد بانوان به مردان گفتند ما هم همانگونه كه شما مسلمان شدهايد مسلمان شدهايم و همانگونه رفتار كرديم كه شما رفتار كرديد و با اين حال از شما در قرآن ياد مىشود و از ما ياد نمىشود . به پيروان اسلام پيش از هجرت مسلمان گفته مىشد و چون هجرت كردند به آنان مؤمن نام نهادند ، و خداوند آيهء سى و پنجم سورهء احزاب را نازل
هامش
( 1 ) ترديد نيست كه اين اضافه تشريفى و احترامى است و نسبت به عموم مسلمانان است چه مرد و چه زن . لطفا به بحث شيخ طوسى ذيل آيهء ششم همان سوره در تفسير تبيان مراجعه فرماييد .