( 1 )
سخن كسانى كه گفتهاند شمار همسران پيامبر ( ص ) محدود گرديده به همانها كه داشته است
واقدى ما را خبر داد و گفت معمر و محمد بن عبد اللّه از گفتهء زهرى ما را خبر دادند كه مىگفته است * حضرت ختمى مرتبت رحلت فرمود و ما اطلاع نداريم كه ازدواج تازهيى - غير از آنان كه پيش از نزول آيهء پنجاه و دوم سورهء احزاب در قيد همسرى آن حضرت بودهاند - انجام داده باشد .
و همو از عبد اللّه بن جعفر از ابن ابى عون از عمران بن مناح از ابو بكر بن عبد الرحمان بن حارث بن هشام در تفسير اين آيه كه خداوند فرموده است « از اين پس گرفتن زنان ديگر بر تو روا نيست » « 1 » براى ما نقل كرد كه مىگفته است * پس از آن شمار همسران رسول خدا بر همانها محدود شد و پس از ايشان ازدواج نفرمود و ازدواج زنان آن حضرت هم پس از ايشان حرام شد .
واقدى ما را از گفتهء معمر از حسن بصرى هم همينگونه خبر داد .
و همو از گفتهء هشام بن سعد ، از عبد الكريم بن ابى حفصه ، از ابو امامة بن سهل هم همينگونه ما را خبر داد .
و باز واقدى از ابو عمران و سعيد بن بشير از ابو الصّباح از مجاهد در تفسير آيهء پنجاه و يكم سورهء احزاب نقل كرد كه مىگفته است مقصود آن است كه پيامبر ( ص ) مىتواند بدون طلاق از هر يك از همسران خود بخواهد كناره گيرى كند و هر كه را مىخواهد پيش خود نگهدارد و در تفسير آيهء بعد مىگفته است پيامبر ( ص ) بر همان زنان خود باز داشته شد و ديگر ازدواج نفرمود و مىگفته است يعنى نه زن مسيحى و نه يهودى و نه كافر و نه هيچ زن ديگرى را نمىتوانى به همسرى بگيرى و نه مىتوانى به جاى آنان كس ديگرى را به همسرى بگيرى ، واقدى مىافزود كه مالك بن انس را ديدم كه اين تفسير مجاهد را نمىپسنديد و حال آنكه تفسير نخستين او را خوشتر مىداشت .
هامش
( 1 ) در تفسير اين آيه هم مفسران گوناگون سخن گفته و روايت نقل و استدلال كردهاند و نبايد و نشايد كه تنها به گفتهء مؤلف طبقات قناعت كرد . در تفاسير فارسى بحث ابو الفتوح رازى كاملتر است .