( 1 ) محمد بن عمر واقدى از گفتهء قيس بن ربيع و شيبان بن عبد الرحمان از منصور از ابو رزين ما را خبر داد كه مىگفته است * رسول خدا ( ص ) اراده فرمود برخى از همسران خود را طلاق دهد آنان كه چنين ديدند آن حضرت را آزاد گذاشتند كه هر كه را مىخواهد بر ديگرى ترجيح دهد و خداوند اين آيه را نازل فرمود كه « همانا كه ما حلال ساختيم براى تو آن همسرانت را كه مزد ( مهريه ) ايشان را پرداختى » تا آن جا كه مىفرمايد « رها سازى آن را كه خواهى و نزد خويش نگهدارى . . . » يعنى از هر كدام مىخواهى كنارهگيرى كن و پيامبر ( ص ) از نوبت زينب و ام حبيبه و صفيه و جويريه و ميمونه كاست و پيش حفصه و عايشه و ام سلمه مىآمد و قرآن در ادامه مىفرمايد و هر كه از آنان كه كنارهگيرى كردهاى بخواهى بر تو گناهى نيست ، و قرآن سپس مىفرمايد « از آن پس براى تو زن گرفتن روا نيست » ، كه مقصود زنان مشركاند .
محمد بن عبد اللّه اسدى ، از سفيان از منصور از ابو رزين ما را خبر داد كه مىگفته است * همين كه همسران رسول خدا ( ص ) ترسيدند كه آن حضرت از آنان جدا شود ، گفتند از ميان ما به دلخواه خود كسانى را برگزين و هر گونه مىخواهى رفتار فرماى ، و خداوند به آن حضرت فرمان داد از پنج تن آنان كناره گرفت و چهار تن را برگزيد و مأوى داد .
عفان بن مسلم از ابو عوانه از مغيره از ابو رزين دربارهء اين گفتار خداوند كه خطاب به پيامبر فرموده است « و دختر عموها و دختر عمههايت و دختر دايىها و دختر خالههايت » كه بخشى از آيهء پنجاهم سورهء احزاب است ، مىگفته است * مقصود اين است كه پس از اين گروه ازدواج با كسان ديگرى كه اين صفات را ندارند روا نيست .
معلى بن اسد از گفتهء وهيب از داود از محمد بن ابى موسى از گفتهء مردى از انصار به نام زياد ما را خبر داد كه مىگفته است * از ابىّ بن كعب پرسيدم به نظر تو اگر همسران پيامبر بميرند براى رسول خدا جايز است كه ازدواج كند ؟ گفت آرى كه خداوند ازدواج با گروهى از زنان را براى او روا دانسته و آنان را براى او وصف فرموده است و سپس گفته است زنانى كه اين صفات را نداشته باشند براى تو ازدواج با ايشان روا نيست . « 1 »
محمد بن عمر واقدى از معقل بن عبيد اللّه ، از خصيف از مجاهد در تفسير همين آيه ما را خبر داد كه مىگفته است * مقصود اين است كه پس از بيان اين صفات يعنى
هامش
( 1 ) پيش از اين در شرح حال ام هانى آمده است كه چون هجرت به مدينه نكرده بوده است ازدواجش با پيامبر صورت نگرفته است .