اطاعتش محقق نمىشود بلكه بايد با نيت و قصد تقرب به خداوند انجام شوند مانند نماز و روزه و حج .
* * * * در پايان اين بخش به دو نكته اشاره شده است .
اول صور و شكلهاى قصد قربت و دوم وظيفه مكلفين در مواردى كه نسبت به تشخيص نوع واجب شك داشته باشند .
در مورد نكته اول آيت اللّه سبحانى بدون اينكه يكى از صورتهاى مسئله را ترجيح بدهند تنها به صور مسئله اشاره كرده و مىفرمايند : قصد تقرب و نيت در واجبات تعبدى به سه صورت قابل تصور هستند 1 - انجام عمل به قصد اطاعت امر خداوند متعال . يعنى مثلا مكلف نيت مىكند كه نماز ظهر را به قصد اطاعت امر الهى مىخوانم . 2 - انجام دادن عمل صرفا براى خداوند سبحان بدون توجه به امور ديگر . مثلا مكلف نيت مىكند كه نماز ظهر را براى خدا مىخوانم . 3 - انجام دادن عمل به قصد اينكه اين كار مورد توجه و محبت خداوند است و خدا آن كار را دوست دارد . مثلا مكلف نيت مىكند كه نماز ظهر را چونكه مورد محبت الهى است و خداوند آن را دوست دارد مىخوانم .
و در مورد نكته دوم فرمودهاند : با توجه به تقسيمات مختلفى كه براى واجب ذكر شد در صورتى كه نوع آن واجب براى ما مشخص باشد مسئله بدون اشكال خواهد بود اما در صورتى كه در نوع آن شك حاصل شود و براى مكلف معلوم نباشد كه مثلا فلان واجب جزء كدام دسته از تقسيمات ذكر شده است مقتضاى قاعده اصولى اين است كه واجب را حمل بر توصلى و نفسى و عينى و تعيينى كنيم چرا كه در همه اين موارد
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 237
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٣٧