الدراسات العليا كه تفصيل اين مطالب به درسهاى بالاتر موكول مىشود [ ولى ما مختصرا به علل آن اشاره كرديم ]
-
الفصل السادس اقتضاء الامر بالشىء النهى عن ضده ( بخش ششم در مورد اينكه آيا امر به يك چيز دلالت بر نهى از ضد آن دارد يا نه ؟ )
اين بحث از مباحث دقيقى است كه معمولا در كتابهاى اصولى با عنوان مسئله ضد مطرح شده است و موضوع آن اين است كه آيا امر به يك شىء اقتضاى نهى از ضد آن را دارد يا نه ؟ به اين معنا كه مثلا وقتى آمر به چيزى مانند نماز امر مىكند آيا اين امر او در قالب فعل « صلّ » دلالت بر نهى از ضد نماز كه ترك نماز باشد مىكند يا نه ؟ آيا فعل « صلّ » به معناى لا تترك الصلاة است يا نه ؟
در اين مسئله اقوال و نظريات متعددى مطرح شده است كه قبل از ورود در آنها لازم است مقدمتا امورى را ذكر كنيم .
اول اينكه منظور از كلمه « اقتضاء » در عنوان بحث چيست ؟
اصوليين به سه شكل اين « اقتضاء » را معنى كردهاند . بعضى از آنها اقتضاء را به معناى عينيت گرفتهاند و معتقدند امر به يك شىء عين نهى از ضد اوست به اين معنا كه مثلا فعل « صلّ » يا جمله « يجب عليك الصلاة » عين جمله « لا تترك الصلاة » است . و بنابراين امر به يك شىء به صورت مطابقه دلالت بر نهى از ضد مىكند .