ساير اجزاى ديگر مدخليت دارد ازاينرو به آنها مقدمهء داخليه گفته مىشود . اما مقدمهء خارجيه عبارت است از امورى كه معمولا از قبيل شرائط واجب ( نماز ) هستند مانند طهارت بدن و لباس يا مانند وضو گرفتن براى نماز كه چون اينها وجودشان ، خارج از نماز است يعنى وجود مستقلى براى آنها قابل تصور است به آنها مقدمهء خارجيه گفته مىشود .
-
مقدمه عقلى و شرعى و عادى
معيار ما در اين تقسيمبندى ، به حكمكنندهء به لزوم مقدمه برمىگردد يعنى اگر آن مقدمه عقلا لازم باشد به آن ، مقدمه عقلى مىگويند ولى اگر وجوب مقدمه شرعى باشد به آن ، مقدمهء شرعى گفته مىشود و هكذا اگر لزوم انجام مقدمه عادت باشد ، آن مقدمه از نوع مقدمهء عادى خواهد بود . توضيح مطلب آن است كه مقدمهء عقليه آن چيزى است كه بدون آن ، تحقق ذى المقدمه در خارج عقلا ممكن نيست يعنى انسان هرچند هم كه تلاش كند بدون آن مقدمه نمىتواند به ذى المقدمه برسد مثلا اگر كسى بخواهد اعمال و مناسك حج را انجام دهد بايد خود را به مكه برساند پس پيمودن مسير و طى مسافت اينجا تا مكه از مقدمات عقلى انجام حج مىباشد يعنى ما عقلا مىدانيم كه تا اين مسير را نرويم و خود را به مكه نرسانيم امكان انجام دادن مناسك حج وجود ندارد بنابراين ، طى طريق و پيمودن اين مسير از مقدمات عقلى حج خواهد بود .
اما مقدمهء شرعى آن چيزى است كه براساس دستور شرع بايد قبل از انجام دادن واجب ، آن را انجام دهيم مانند غسل و وضو براى نماز كه يك شرط شرعى است يعنى چون شارع مقدس به وضو گرفتن براى نماز امر كرده است پس وضو بعنوان مقدمهء شرعى نماز قلمداد مىشود .