( 1 ) شمشيرها را كشيدند . كارگزار زكات به حضور پيامبر ( ص ) برگشت و خبر داد . پيامبر فرمود :
چه كسى به مقابلهء ايشان مىرود ؟ عيينة بن بدر فزارى داوطلب شد و پيامبر ( ص ) او را همراه پنجاه سوار كه ميان ايشان هيچ كس از مهاجر و انصار نبود روانه فرمود . او بر آنها شبيخون زد و يازده مرد و يازده زن و سى كودك از ايشان گرفت و به مدينه آمد . گروهى از بزرگان بنى تميم براى استخلاص ايشان به مدينه آمدند كه از جملهء ايشان عطارد بن حاجب و زبرقان بن بدر و قيس بن عاصم و قيس بن حارث و نعيم بن سعد و اقرع بن حابس و رياح بن حارث و عمرو بن اهتم بودند .
همچنين گفته شده است ، شمارشان هشتاد يا نود مرده بوده است ، آنان هنگامى كه وارد مسجد مدينه شدند ، بلال اذان ظهر را گفته بود و مردم منتظر بيرون آمدن پيامبر بودند ، آنها عجله كردند و فرياد كشيدند كه اى محمد ( ص ) زودتر بيرون بيا . چون رسول خدا بيرون آمد ، بلال اقامه گفت و پيامبر ( ص ) نماز ظهر را گزارد . آن گاه آنها پيش پيامبر آمدند ، اقرع گفت : اى محمد ( ص ) به من اجازه سخن گفتن بده كه ستايش من از كسى موجب آراستگى و نكوهش من مايه بدنامى است . پيامبر ( ص ) فرمود : دروغ مىگويى اين صفت مخصوص خداوند تبارك و تعالى است . سپس پيامبر ( ص ) از محراب بيرون آمد و نشست و خطيب ايشان كه عطارد بن حاجب بود خطابهيى ايراد كرد . پيامبر ( ص ) به ثابت بن قيس بن شمّاس فرمود : برخيز و خطبهاش را پاسخ گوى . و او چنان كرد . آن گاه گفتند : اى محمد ( ص ) اجازه بده تا شاعر ما شعر بخواند و چون اجازه فرمود زبرقان بن بدر برخاست و اشعارى خواند . پيامبر ( ص ) به حسان بن ثابت فرمود : برخيز و شعرش را پاسخ بده . و حسان چنان كرد . ايشان گفتند : به خدا سوگند كه خطيب او از خطيب ما سخنورتر و شاعرش از شاعر ما برتر و خودشان از ما خردمندترند . [ 1 ]
و دربارهء ايشان اين آيه نازل شد ، « كسانى كه تو را از بيرون خانهها فرياد مىزنند بيشترشان نابخردند » [ 2 ] ، و رسول خدا ( ص ) در مورد قيس بن عاصم فرمود كه سالار صحرانشينان است ، و اسيران و كودكان را به ايشان پس داد ، و دستور فرمود همچنان كه به نمايندگان ديگر جايزه مىدهند به آنان هم جايزه بدهند .
محمد بن عمر واقدى از ربيعة بن عثمان ، از قول پير مردى نقل مىكرد كه مىگفته
هامش
[ 1 ] . براى اطلاع از خطبهها و اشعار ، رك : نهاية الارب ، ج 18 ، ص 41 - 32 و ترجمهء آن به قلم نگارنده . - م .
[ 2 ] . آيهء 4 ، سورهء چهل و نهم - حجرات . - م .