كه ابراهيم مىگفته است ، على ( ع ) هرگاه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم ، را وصف مىكرد چنين مىگفت :
پيامبر صلى اللّه عليه و سلم ، بلند كشيده قامت و كوتاه برون از اندازه نبود ، بلكه به نسبت قوم ميانه بالا بود . موهايش نه كاملا مجعد بود و نه صاف ، بلكه چين و شكنى اندك داشت . چهرهاش گوشتآلود و پف كرده نبود . هر چند به گردى نزديكتر بود ، ولى كاملا گرد نبود . رنگ پوستش سپيد آميخته با سرخى بود . چشمانى سياه و درشت و پلكهايى پرمژه داشت .
فراخ شانه و داراى استخوانبندى درشت بود . بدنش موهاى نرم و اندك داشت . رشتهاى موى ظريف از سينه تا نافش رسته بود . كف دستها و پاهايش ستبر و كشيده و ضخيم بود .
چون راه مىرفت سريع و متمايل به جلو حركت مىكرد ، گويى در سراشيبى حركت مىكند . چون به سويى برمىگشت و رو مىكرد با تمام بدن برمىگشت . ميان شانههايش مهر نبوت قرار داشت كه او خاتم پيامبران است . از همگان بخشندهتر و پرحوصلهتر و راستگوتر و نرم خوتر بود . تبارش از همگان والاتر و همو از همگان خوشمحضرتر بود .
هر كس او را براى نخستين بار مىديد ، از او هيبت مىداشت . كسى كه او را توصيف مىكرد مىگفت هرگز پيش از او و پس از او چون او نديدهام . « 1 »
- 7 -
( 1 ) سفيان بن وكيع ، از جميع بن عمر بن عبد الرحمن عجلى « 2 » نقل مىكرد كه براى او چنين املاء كرده است :
مردى از قبيله بنى تميم ، از فرزندزادگان ابو هالة « 3 » ، براى من چنين نقل كرد ، كه حسن بن على ( ع ) مىفرموده است ، از دايى خود ، هند پسر ابو هاله ، كه توصيفكننده صفات ظاهرى و اخلاقى پيامبر صلى اللّه عليه و سلم بود ، خواستم پيامبر را براى من توصيف كند تا آن را به خاطر
هامش
( 1 ) . ترمذى پس از اين حديث ، توضيح و تفسير لغات آن را به نقل ابو جعفر محمد بن حسين ، از قول اصمعى لغتشناس معروف و پيوسته به درگاه هارون عباسى ، كه كتابهاى او مشهور و بسيارى از آنها چاپ شده است ، آورده است كه چون در ترجمه مورد استفاده قرار گرفت ، ضرورتى براى نقل آن نيست . اصمعى متولد 122 و درگذشته به سال 216 قمرى است . به صفحه 307 جلد چهارم الاعلام زركلى مراجعه فرماييد .
( 2 ) . منسوب به قبيلهء بزرگ عجل كه گروهى از صحابه و تابعين از آن قبيلهاند .
( 3 ) . درباره نام اصلى ابو هاله اختلاف است . گروهى نام او و پدرش را به صورت هند و زرارة نوشتهاند . او شوهر دوم حضرت خديجه و از اشراف قريش بوده و در دوره جاهلى درگذشته است ، و پسرش هند در كنف حمايت پيامبر ( ص ) تربيت شده است .