طبرانى « 1 » از ابن عباس روايت مىكند كه چون رسول خدا صلى اللّه عليه و سلم از خبر رحلت خويش آگهى جهانى يافت ، به شدت به كوشش خود درباره كارهاى آن جهانى آهنگ تندتر بخشيد و در آن سال قرآن را دو بار بر جبريل عرضه داشت و بيست شبانه روز اعتكاف كرد . حال آنكه در ديگر سالها قرآن را يك بار عرضه مىداشت و ده روز اعتكاف مىفرمود كه معمولا فقط دههء آخر رمضان بود . چون در حجة الوداع خطبه ايراد كرد ، ضمن آن فرمود مناسك حج خود را درست از من بياموزيد و فراگيريد كه شايد پس از امسال ديگر شما را نبينم . و با مردم بدرود فرمود . به همين سبب آن حج به حجة الوداع معروف شده است . چون از مكه آهنگ بازگشت به مدينه كرد ، همه مردم را كنار آبگيرى كه نام آن خمّ بود جمع كرد و براى آنان خطبه خواند و چنين فرمود :
اى مردم ! بدون ترديد من هم بشرى چون شمايم ، ممكن است به زودى فرستاده پروردگارم به سوى من آيد و دعوتش را بپذيرم . آنگاه مردم را به تمسك به كتاب خدا تشويق كرد و نسبت به اهل بيت خويش توصيه فرمود . « 2 »
و چون به مدينه رسيد ، بيمار شد . تب آن حضرت چنان تند بود كه چون دست بر قطيفهاى كه روى بدنش بود مىنهادند ، گرمى تب را احساس مىكردند . چون در اين باره از او پرسيدند ، فرمود : آرى ، بلا بر ما سختتر و پاداش ما هم فزونتر است و شدت تب من همچون تب دو تن از شماست .
آن حضرت مىفرمود : من همواره درد و رنج ، آن لقمه - زهرآلود - خيبر را احساس مىكنم و رگ قلب مرا از هم خواهد گسست و به همين سبب ابن مسعود و ديگران روايت كردهاند و عقيده دارند كه آن حضرت به زهر شهيد شده است . « 3 »
- 1 -
( 1 ) ابو عمار حسين بن حريث و قتيبة بن سعيد و تنى چند از ديگر مشايخ همگى از سفيان
هامش
( 1 ) . طبرانى ، ابو القاسم سليمان بن احمد ، از محدثان بزرگ قرن چهارم و مؤلف معجمهاى سهگانه متولد به سال 260 و درگذشته به سال 360 در اصفهان است . به صفحهء 403 همان منبع مراجعه فرماييد .
( 2 ) . خداوند به بزرگوارانى چون سيد حامد حسين و شيخ عبد الحسين امينى و حاج شيخ عباس قمى اجر جزيل عنايت فرمايد كه با تأليفات گرانبهايى چون عبقات و الغدير و فيض الغدير موضوع غدير خم را چنان كه شايد و بايد بررسى فرمودهاند .
( 3 ) . ترمذى چهارده روايت درباره وفات حضرت ختمى مرتبت ( ص ) آورده است كه بسيارى از آنها از لحاظ ما شيعيان از جهات مختلف زير پرسش و مورد ترديد است و بر خواننده بصير پوشيده نمىماند .