ما نقل كرد كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم در حالى كه شصت و سه سال داشت رحلت فرمود . « 1 »
- 4 -
( 1 ) احمد بن منيع و يعقوب بن ابراهيم دورقى هر دو از اسماعيل بن عليّة « 2 » ، از خالد حذّاء ، از عمارة « 3 » وابسته بنى هاشم براى ما نقل كرد كه گفته از ابن عباس شنيدم كه مىگفت :
پيامبر صلى اللّه عليه و سلم در حالى كه شصت و پنجساله بود ، رحلت فرمود . « 4 »
- 5 -
( 2 ) محمد بن بشار و محمد بن ابان ، هر دو از معاذ بن هشام ، از پدرش ، از قتادة ، از حسن بصرى ، از دغفل بن حنظلة « 5 » براى ما نقل كردند كه مىگفته است : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم در شصت و پنج سالگى رحلت فرمود . ترمذى مىگويد هر چند دغفل به روزگار پيامبر صلى اللّه عليه و سلم مىزيسته است ، ولى ما در اين باره كه او حديثى از پيامبر صلى اللّه عليه و سلم شنيده باشد ، اطلاعى نداريم . « 5 »
- 6 -
( 3 ) اسحاق بن موسى انصارى ، از معن ، از مالك بن انس ، از ربيعة بن ابى عبد الرحمن ، از انس بن مالك براى ما نقل كرد كه مىگفته است : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم نه كشيده قامت برون از اندازه بود و نه كوتاه قامت . نه سپيد بىنمك بود و نه سيهچرده . موهايش نه مجعّد بود و نه كاملا صاف . خداوند او را در چهل سالگى به پيامبرى برانگيخت . ده سال پس از آن
هامش
( 1 ) . اين روايت را هم مسلم در همان صفحه از صحيح آورده است .
( 2 ) . عليّة به ضمّ اول و فتح دوم نام مادر اوست ، نام پدرش ابراهيم است . او از محدثان بزرگ قرن دوم و متولد به سال 110 و درگذشته به سال 193 هجرى است . او مورد توجه هارون عباسى بوده است . به شماره 843 ميزان الاعتدال ذهبى ، جلد اول ، صفحهء 216 مراجعه فرماييد كه به تفصيل درباره او سخن گفته است .
( 3 ) . اين كلمه هم ظاهرا به صورت عمّار بن ابى عمارة صحيح است . علاوه بر آنكه شارحان به اين موضوع پرداختهاند ، در صحيح مسلم هم به صورت عمار بن ابى عمّار آمده است .
( 4 ) . اين روايت هم در صحيح مسلم ، چاپ استانبول ، جلد هفتم ، صفحهء 89 آمده است .
( 5 ) . دغفل بن حنظلة شيبانى ، از نسبشناسان معروف عرب است كه نامش در زمره اصحاب آمده است . گويا در جنگ خوارج در منطقه دولاب خوزستان غرق شده است . ابن اثير در اسد الغابة ، جلد دوم ، صفحهء 132 نام و شرح حال او و همين حديث را از قول او آورده است . به شماره 2399 الاصابة ابن حجر و حاشيه جلد اول ، صفحهء 477 همان كتاب كه مطالب الاستيعاب ثبت است ، مراجعه فرماييد .