عباس نقل مىكند كه مىگفته است : رسول خدا صلى اللّه عليه و سلم يكى از دختركان « 1 » خود را كه در حال مرگ بود ، در آغوش گرفت و پس از ساعتى او را بر زمين و مقابل خويش نهاد و كودك درگذشت . در اين هنگام امّ ايمن « 2 » با صداى بلند شروع به گريستن و صيحه كشيدن كرد . رسول خدا صلى اللّه عليه و سلم با شگفتى به او فرمود : آيا در حضور پيامبر خدا چنين مىگريى ؟ ام ايمن گفت مىبينم كه خودت هم گريه مىكنى ، فرمود : من از بىتابى و ناشكيبايى نمىگريم و اين رحمت و مهرى است كه خداوند در دلها قرار داده است .
- 5 -
( 1 ) محمد بن بشّار ، از عبد الرحمن بن مهدى ، از سفيان ثورى ، از عاصم بن عبيد الله ، از قاسم بن محمد « 3 » ، از عايشه نقل مىكند كه مىگفته است : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم چهره يا ميان دو چشم عثمان بن مظعون را پس از مرگ او بوسيد و در همان حال مىگريست ، يا راوى چنين مىگفته است كه از دو چشم آن حضرت اشك فرو مىريخت . « 4 »
- 6 -
( 2 ) اسحاق بن منصور ، از ابو عامر ، از فليح بن سليمان ، از هلال بن على ، از انس بن مالك
هامش
( 1 ) . با آنكه به نقل شيخ على قارى و عبد الرءوف مناوى هر دو شارح شمائل ، نسايى هم اين حديث را نقل كرده است ، ولى لفظ يكى از دختركان نمىتواند صحيح باشد . زيرا در هيچيك از كتابهاى سيره نيامده است كه پيامبر ( ص ) دختركى را از دست داده باشد . نوههاى دخترى آن حضرت هم در حيات آن بزرگوار نمردهاند و به احتمال قوى به جاى « ابنة » كه به معنى دخترك است كلمه « ابن » به معنى پسرك درست است و در اين صورت مىتوان آن را به ابراهيم ( ع ) پسر حضرت ختمى مرتبت ( ص ) معنى نمود . روايات گريستن رسول خدا ( ص ) در مرگ پسرش ابراهيم ( ع ) مكرر و در منابع مختلف آمده است . براى اطلاع مىتوانيد به صفحات 134 / 130 طبقات ابن سعد ، به قلم اين بنده ، تهران ، نشر نو ، 1365 ش ، ترجمهء جلد اول ، مراجعه فرماييد .
( 2 ) . ام ايمن ، كنيز و پرستار رسول خدا ( ص ) كه او از پدر بزرگوارش عبد الله به ارث برده بود . رسول خدا ( ص ) او را آزاد فرمود و به ازدواج زيد در آورد كه اسامة را براى او زاييد . امّ ايمن در جنگ احد و خيبر به منظور مداوا و زخمبندى زخميان شركت كرده است . او بيست روز پس از مرگ عمر درگذشته است . براى اطلاع بيشتر از شرح حالش به الاصابة فى تمييز الصحابة ابن حجر عسقلانى ، جلد چهارم ، صفحهء 432 مراجعه كنيد .
( 3 ) . قاسم ، پسر محمد بن ابى بكر است و عايشه عمه او بوده است . قاسم يكى از فقهاى هفتگانه مدينه و درگذشته به سال 107 هجرى است . به حلية الاولياء ، حافظ ابو نعيم ، جلد دوم ، صفحهء 183 مراجعه شود .
( 4 ) . جناب عثمان بن مظعون ، از اصحاب بسيار گرانقدر و برگزيده و مورد كمال مرحمت حضرت ختمى مرتبت ( ص ) است . به احتمال قوى پس از بازگشت از جنگ بدر رحلت كرده است . اين موضوع كه پيامبر پس از مرگ او چهرهاش را به بوسه خود نوازش فرموده است ، در طبقات ، چاپ بريل ، جلد سوم ، صفحهء 288 آمده است و در بسيارى از منابع ديگر هم ذكر شده است .