نكره به جز مواردى كه مفيد فائدهء خاصى باشد ، نمىتواند مبتدا باشد .
مواضع جواز ابتداء به نكره :
1 - خبر ظرف و جار و مجرور و مقدّم باشد مانند : عند زيد نمرة .
2 - مبتدا بعد از حرف استفهام باشد ، مانند : هل فتى فيكم ؟
3 - مبتدا بعد از حرف نفى باشد ، مانند : ما خلّ لنا .
4 - مبتدا صفت ظاهر و يا محذوف داشته باشد ، مانند : رجل من الكرام عندنا و شرّ ( عظيم ) اهرّ ذاناب .
5 - مبتدا در مابعد خود عمل كرده باشد ، رغبة فى الخير خير .
6 - مبتدا اضافه به مابعد شده باشد ، مانند : عمل برّ يزين .
7 - مبتدا از ادات شرط باشد ، مانند : من يقم أقم معه .
8 - مبتدا در جواب سؤال به كار رفته باشد ، مانند : رجل عندى در جواب من عندك ؟
9 - مبتدا عام باشد ، مانند كلّ يموت .
10 - مبتدا مفيد معناى دعا باشد ، مانند : سلام عليكم .
11 - مبتدا بعد از واو حاليه باشد ، مانند : رأيتك و رجل عندك .
12 - مبتدا بعد از اذاى فجائيه باشد ، مانند : خرجت فاذا رجل بالباب .
13 - مبتدا مفيد تعجّب باشد ، مانند : ما احسن زيدا .
14 - مبتدا صفت براى موصوف محذوف باشد ، مانند : مؤمن خير من كافر كه در اصل رجل مؤمن است .
15 - مبتدا به قصد تنويع به كار رفته باشد ، مانند : فثوب لبست و ثوب اجرّ .
16 - مبتدا اسم مصغّر باشد ، مانند : رجيل عندنا .
17 - مبتدا به قصد حصر به كار رفته باشد ، مانند : شىء جاء بك كه در اصل « ما جاء بك الّا شى » است .
18 - مبتدا به اسم معرفهاى عطف شده باشد ، مانند : زيد و رجل قائمان .
19 - مبتدا به وصفى عطف شده باشد ، مانند : تميمى و رجل فى الدّار .
20 - اسم موصوفى به آن عطف شده باشد ، مانند : رجل و امرئة طويلة فى الدّار .
21 - مبتدا اسم مبهمى باشد ، مانند : مرسّعة بين أرساغه به عم يبتغى أربنا .