استيناف ، مضارع منفى ، فاعل متعلّق به الابتداء ، مصدريهء ظرفيّه ، مضارع جحد و فاعل ، متعلّق به عامل مقدّر خبر براى مبتداى محذوف ( ذلك كقولك ) ، عند زيد مضاف و مضاف اليه ظرف مكان متعلّق به عامل مقدّر خبر مقدّم ، مبتداى مؤخّر . اين جملهء اسميه محلا منصوب مقول قول محذوف .
جايز نيست ابتداء نمودن به نكره وقتى كه فائده ندهد ، ( ولى اگر فايده بدهد مىشود مثل عند زيد نمرة ( نزد زيد وجود دارد يك پلنگ ) .
126
و هل فتى فيكم فما خلّ لنا * و رجل من الكرام عندنا
عطف به جملهء قبل ، حرف استفهام ، مبتداء ، متعلّق به عامل مقدّر خبر ، فاء عاطفه ، حرف نفى ، مبتدا ، متعلّق به عامل مقدّر خبر ، عاطفه ، مبتدا ، متعلّق به عامل مقدّر صفت ، مضاف مضاف اليه ظرف مكان متعلّق به عامل مقدّر خبر .
آيا جوانى در ميان شما هست ؟ پس نيست دوستى براى ما و مردى از اشراف نزد ماست .
127
و رغبة في الخير خير و عمل * برّ يزين و ليقس ما لم يقل
عطف به جمله قبل ، مبتدا ، متعلّق به رغبة ، خبر ، عاطفه ، مضاف مضاف اليه مبتدا ، فعل فاعل جمله خبر ، استيناف ، فعل امر غائب مجهول ، موصول اسمى محلا مرفوع نائب فاعل ، فعل مجهول جحد و نائب فاعل جملهء فعليّه صله .
اشتياق در كار خير خوب است و كار خوب زينت مىدهد . بايد قياس شود گفته نشدهها ( به آنچه كه گذشت ) .
128
و الاصل فى الاخبار ان تؤخّرا * و جوّزوا التّقديم اذ لا ضررا
استيناف ، مبتداء ، متعلّق به الاصل ، حرف مصدرى ، مضارع مجهول و نائب فاعل و الف اطلاق كه تأويل به مصدر رفته خبر مبتدا ، فعل فاعل ، مفعولبه ، ظرف زمان متعلّق به جوّزوا ، لاى نفى جنس ، مبنى بر فتح اسم و الف اطلاق خبر لاى نفى جنس واقع محذوف است جملهء