فصل كم ، كأيّن و كذا
746
ميّز في الاستفهام كم به مثل ما * ميّزت عشرين ككم شخصا سما
فعل امر و فاعل ، متعلق به امر ، لفظ آن مفعول ، متعلق به امر ، موصول مضاف اليه ، فعل و فاعل ، مفعول جمله صله ، كاف حرف جرّ و قول محذوف مجرور آن الخ ، اسم استفهام مبتدا ، تمييز ، فعل و فاعل جمله خبر و جملهء مبتدا و خبر نيز مقول قول محذوف .
تمييز بياور در استفهام ، كم را به مانند آن مميّزى كه تمييز آوردى ( به آن ) عشرين را ( يعنى تمييز كم استفهاميه هم مفرد منصوب است ) ، مانند كم شخصا سما ( چند نفر بالا رفتند ؟ ) .
747
و اجز ان تجرّه من مضمرا * ان وليت كم حرف جرّ مظهرا
عاطفه و يا استيناف ، فعل امر و فاعل ، حرف مصدرى ، فعل و مفعول ، لفظ من فاعل . حرف مصدرى با مابعد تأويل به مصدر رفته مفعول أجز ، حال براى فاعل ، حرف شرط ، فعل ، فاعل ، مضاف و مضاف اليه مفعول ، صفت مفعول ، جواب شرط محذوف است .
و جايز بدان اين كه جرّ بدهد آن تمييز را ، من جارّه ، در حال مقدّر بودن ، اگر به عقب درآيد ، كمحرف جرّ را در حالى كه ظاهر است ( نه مقدّر ) .
748
و استعملنها مخبرا كعشرة * او مائة ككم رجال او مرة
عاطفه و يا استيناف ، فعل امر و فاعل و نون تاكيد و مفعول ، حال براى فاعل ، متعلق به محذوف صفت براى مفعول مطلق محذوف ( استعمالا كائنا كاستعمال عشرة ) ، عطف به عشرة ، كاف حرف جرّ و قول محذوف مجرور آن الخ ، كم خبريّه مبتدا . خبر آن محذوف است ( عندى ) جايز است كم مفعول فعل محذوف باشد مثل رأيت كثيرا ، مضاف اليه ، عطف به رجال .
و به كار ببر البته آن كم را در حالى كه خبردهنده هستى ( يعنى كم خبريّه به معناى