فقط به ترتيب نزول نمىباشد .
اين طبقهبندى مجدد فقط در صورتهاى قديمى ( برخى از آنها از قرن سوم / هشتم تأييد شدهاند ) وجود دارد و بدون شك از آن هم قديمىتر بوده است . مسلم است كه اخبار مورد استفاده براى تعيين اين ترتيب نزول منشائى روائى دارد . وقتى هم كه اين صورتهاى شناخته شده را با هم مقابله كنيم اختلافات قابل ملاحظهاى پديدار مىگردد . مىتوانيم اين اختلاف را در مورد بيست سورهء آخر مدنى نشان بدهيم .
نظم كنونى مصاحف مصحف آ « 353 » مصحف ب « 354 » مصحف ت « 355 » 94 / 47 / 57 / 2
هامش
( 353 ) به نظر مىرسد كه اين ليست يك منبع شيعى داشته باشد . در اين منابع است :
1 - نزد ابن ادريس : فضائل القرآن ( در اتقان نقل شده : 13 ) 20 - نزد عمر بن محمد بن عبد الكافى : كتاب فى عدد السور والاى القرآن ، نسخه خطى ليد ، ( مراجعه كنيد : نلدكه :
59 ببعد با صورتى و 3 : 238 ) . 3 - در اثر لا ادرى بنام : « المبانى لنظم المعانى » ( نسخهء خطى و تستين ) ر ك . نلدكه 60 ، اين طبقه مبتنى است بر روايتى كه از طريق عطاء به ابن عباس مىرسد . 4 - نزد ديار بكرى : تاريخ الخميس ( ر ك . نلدكه 60 ) ( با چند بهم ريختگى در نظم سورهها ) 5 - در فهرست 25 با روايتى از زهرى كه به محمد بن نعمان بن بصير مىرسد .
ر ك . ليست نلدكه 61 ( با توجه خيلى دقيق به بعضى از نكات و اختلاف حساس در مورد نكات ديگر ) . اين نسخه ( با اختلافى در سه سورهء مدنى ) دقيقا همان نسخهاى است كه به امام جعفر صادق ( ع ) نسبت داده شده است ( يادداشت 44 و 156 ) . اسامى سورهها را نزد جفرى ببينيد 330 . شامل سورهء فاتحه ( شمارهء 46 1 ) نيست . اين طبقهبندى دوباره است كه مربوط مىشود به مصحف چاپ قاهره تا ترتيب زمانى سورهها را وصف كند .
( 354 ) اين صورت را يعقوبى داده 1 : 32 ببعد ، و به شكل ديگرى در مبانى آمده ، و هر دو از روايتى هستند كه ابو صالح از كلبى و اين يكى از ابن عباس نقل كردهاند . ( نلدكه 60 ) . اين صورت البته با صورت آ ، اختلاف و پس و پيشى دارد . اين صورت فاتحه را در بر دارد و سورههائى را هم كه انداخته ، مىشود گفت بر اثر سهلانگارى نسخهبرداران بوده است .
( 355 ) اين صورت فقط در اتقان : 31 آمده كه از طريق جابر بن زيد به على ( ع ) مىرسد ر . ك . نلدكه 62 ( با صورت ) . گر چه شباهتهائى با ليست آ دارد ، ولى اختلافات هم زياد است .