و هرج و مرج توليد شده بوسيلهء تعدد قراءتها نجات مىدهد ، به همين ترتيب ، اين روش مىتواند در عمل موجب يك ترك و عدولى هم بشود . زبان مصحف ، به صورتى كه اكنون مورد بحث است ، بطور قطع تلاشى را نشان مىدهد كه براى رسيدن به دورترين زمان گذشته به كار رفته ( تا سر حد امكان به عقب برگشته ) ، تا متن قرآنى را در قديمترين صورت خودش بازيافته باشد . قاريان ، به مقياس وسيعى ، در كار خود موفق بودند . ولى لغتشناسى غربى توافق ندارد كه قبول كند اين قاريان موفق شدهاند همان زبانى را كه محمد ( ص ) در نقل وحى به كار برده ، به همان سان يافته باشند . در اين مورد ، دانش مورخ با روشى آشتىناپذير در برابر وجدان اسلامى قرار مىگيرد ؛ ولى امكان نزديك شدن اين دو نظر بسيار متفاوت ، خيلى بعيد به نظر نمىرسد .
در مواجهه با اين واقعيت ، بعضى از خاورشناسان از قبيل درنبورگ ، ر . گاير ، گلدزيهر آرزوى چاپ قرآنى را كه پاسخگوى انتقادات غربى باشد در سر پروراندهاند . در سال 1930 اين طرح شكل گرفت و برجشتراسر برنامهاى را طرح كرد كه چهار سال بعد بوسيلهء پرتزل تكميل شد . « 267 »
پس از تهيهء تعداد زيادى قرآن و يك مطالعهء خطشناسى از قرآنهاى قديمى ، ممكن به نظر مىرسد كه بشود قديمىترين نسخهء قرآن را يافت .
از بركت پيشرفت كاغذشناسى ( و بويژه با استفاده از كارهاى
هامش
( 267 )ZumcriticusAPParatuseinesPlan،Bergstraser zumcriticusAPParatusdesfortfuhrungDieخPretzl؛Coran AkademieBayerischenderSitzungsberichteDans،Coran( 1934 )et7 .. fasc( 1930 )Wissenschaftenderدر همان هنگام جفرى نيز يك كار همانندى را شروع كرد . . 5 .Fascمرگ پرتزل طرح آلمانى را قطع كرد . كار جفرى را هم نمىدانم بكجا رسيده است .