و 190 آيه مىداشتهاند . « 257 » بالاخره بايد خاطرنشان ساخت كه اين تقليدهاى كم و بيش ناقص در تمام قرون جريان داشته و نمونهاى از آن در كتاب فارسى محسن فانى ( قرن 17 ) بدست داده شده است . « 258 » جبههاى
هامش
( 257 ) نلدكه 2 : 97 .
( 258 ) اين سورهء النورين اولين بار ( در نشريات اروپائى م . ) توسط « گارسن دو تا سىTasseydeGarcin» در روزنامهء آسيائى ( 1824 ) 431 ببعد منتشر شد و بعد كاظم بك آن را تكميل كرد ( ر ك . روزنامه آسيائى ( 1843 ) 2 : 414 ببعد ) ، يعنى متن را اعراب گذاشت و آيهها را از هم جدا كرد و يك ترجمهء فرانسوى نيز از آن بدست داد . متن و ترجمهء آلمانى و شرحى دربارهء سنديت آن در نلدكه 2 : 112 - 100 يافته مىشود . اين قطعه كه تقليدى است از سبك قرآنى بدون شك مربوط به پيش از قرن 4 / 10 نيست . زيرا قمى مفسر شيعى كه در آن دوره بوده آن را نمىشناخته است . نلدكه 2 : 111 .
كتاب شيخ محسن فانى كشميرى ( م 1081 ) بنام « دبستان المذاهب » بارها چاپ شده است : 2 جلد بمبئى 1267 سنگى رحلى ، 1277 و 1292 و لكهنو 1914 و 1298 و بمبئى 1296 و تهران 1260 - اين كتاب توسطSheaشى و ترويرTroyerدر سال 1843 ميلادى به انگليسى ترجمه و از محل وجوه ترجمهء كتاب شرقى در پاريس چاپ شده است و اين همان كتاب است كه سر ويليام جونز را به اشتباه قبول كتاب دساتير كشاند .
( فهرست خان بابامشار 647 ، تاريخ ادبى ايران براون ترجمهء على پاشا صالح 84 ببعد .
فهرست ريو 2 - 141 ) اما در مورد اعتقاد به تحريف قرآن و نسبت آن به شيعه ، بايد گفت كه اين نسبت از زمانهاى بس قديم سابقه داشته و هر از چند گاهى تكرار شده است . البته اين انحصار به شيعيان ندارد ، همهء فرق اسلامى از خوارج و حشويه گرفته تا اهل تسنن و جماعت نوعى از اين انتساب را يافتهاند . اما شيعهء اماميه اعتقاد صريح و روشنى را دارد كه زعيم حوزهء علميه و عالى مرجع شيعه حضرت آقاى حاج سيد ابو القاسم خوئى مد ظله مرقوم داشتهاند : داستان تحريف قرآن خرافه است و خيال ، و جز نابخردى خام راى چنين سخنى نگويد و يا آنان كه بدين گونه سخنان عشق مىورزند كه حب الشىء يعمى و يصم . اما عاقل منصف متدبر ، در بطلان اين سخن