ناپسند و زشت مىباشد .
اين نخستين هشدار به عربها در مورد زشتى و ناپسندى شراب بود ، زيرا آنان در زمان جاهليت - مانند مردم جاهل زمان ما - با آن انس و الفت داشتند و با نوشيدن آن بر يكديگر فخر مىفروختند .
اين آيه در مكّه نازل شد ، و چون هجرت به وقوع پيوست و مسلمانان لذّت اسلام را چشيدند ، قرآن به فلسفهء تحريم آن اشاره كرد و فرمود :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما
« از تو از شراب و قمار مىپرسند ، بگو ، در آن دو گناهى بزرگ و سودهايى است براى مردم ، ولى زيان گناه آن بيش از منفعت آن است . » 178
اين استدلال عالى موجب تحريم شراب شد زيرا هر چيزى كه ضررش بر سودش افزونى يافت ، انسان بايد به حكم عقل آن را بر خود حرام كند ، زيرا هر چيزى داراى سود و زيان نسبى است و ملاك حرمت و جواز به غلبه يكى از سود و زيان بر ديگرى است ، امّا باز اين آيه صراحت در تحريم نداشت ، و لذا عمر پس از نزول آن گفت : « خدايا حكم شراب را به طور صريح بيان فرما ! » عربها در آن زمان با ميگسارى خو گفته و به آن عادت كرده بودند ، بنابراين نياز به پرورشى بود كه ايشان را از اين عادت ناپسند به دور نگهدارد ، از اينرو آيهء ديگرى به همين منظور نازل شد و فرمود :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ
« اى كسانى كه ايمان آورديد آنگاه كه مست هستيد گرد نماز نگرديد تا بدانيد كه چه مىگوييد . . . » 179
و چون ايمان بدون نماز قابل تصوّر نيست ، زيرا نماز امرى است قطعى ، و نزديك شدن به آن در حال مستى نهى شده است ، تا انسان بداند كه چه مى گويد يعنى : سخن شايسته و با ارزش و راست را از غير آن تشخيص دهد ، و اين جز براى انسانهاى هشيار و درك كننده حقيقت امور و اهداف آن امكان پذير نيست ، و اين وقتى است كه انسان مدتى طولانى شراب ننوشد ، و خداوند تعبير به
« لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ »
كرده و نفرموده است « لا تدخلوا الصلاة »