زيرا تعبير اوّل رساتر است .
و چون نمازهاى پنجگانه بر روز و پارهاى از شب تقسيم شدهاند . بنابراين بايد انسان پيش از طلوع فجر در هشيارى كامل به سر برد تا در حال مستى نزديك به نماز صبح نشود و بداند كه چه مىگويد ، و همين حالت را بايد قبل از نماز ظهر و عصر و مغرب و عشاء حفظ كند ، تا به ترك شراب - كه نوشيدنى ناگوار است - عادت كند ، و رسم جاهليّت را كنار گذارد .
بنابراين ، آيهء مزبور ، نفس آدمى را با ايمان تربيت مىكند و رها كردن امرى مذموم و عادى را از راه امرى پسنديده و شناخته شده و گوارا علاج مىكند .
عمر اين بيان را براى حرمت كافى نمىدانست زيرا به دنبال امرى قاطع براى حرمت بود .
پس از آن بود كه امرى قاطع و حتمى در اين مورد نازل شد و فرمود :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
« اى كسانى كه ايمان آورديد ، شراب و قمار و بتها و تيرهاى قمار ، پليدى و كار شيطان است از آن اجتناب كنيد تا رستگار شويد ، شيطان مىخواهد با شراب و قمار ميان شما كينه و دشمنى افكند و شما را از ياد خدا و نماز باز دارد ، آيا بس نمىكنيد ؟ » 180 علماى بلاغت گفتهاند : جمله
« فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ »
بليغترين و رساترين صيغههاى نهى مىباشد .
در اين جا ذكر دو نكته شايسته است ، اوّل : نادانهاى زمان ما مىگويند . اين جمله دلالت بر نهى ندارد و اگر حرام بود بايد مىفرمود : « و لا تشربوا » ، اين سخن بى مزه ، قابل توجه نيست ، امّا چون زياد تكرار مىشود ، در پاسخ آن مىگوييم .
آيهء مزبور از چند جهت تأكيد در نهى دارد :
1 - شراب و قمار را در كنار بتها ذكر كرده است و اين نشانهء حرمت ذاتى آن است .