« هيچ مؤمنى نبايد مومنى را به قتل رساند مگر به خطا و اشتباه ، و هر كه مؤمنى را از روى خطا بكشد ، بايد بنده مؤمنى را آزاد كند و خون بهاى آن را به اهلش تسليم كند ، مگر اين كه ورثه مقتول ديه را ببخشند و اگر مقتول مؤمن است ولى از قومى است كه با شما دشمن و محاربند ، در اين صورت قاتل بايد فقط بنده مؤمنى را آزاد كند و اگر مقتول از گروهى است كه ميان شما و آنان عهد و پيمان برقرار كند ، پس خونبها را به اهلش پرداخته ، بنده مؤمنى را آزاد كنيد . . . » . 153
در اين آيه به همكارى بين خويشان - به معناى گسترده آن - سفارش شده است كه در پرداخت و دريافت جرايم با يكديگر همكارى كنند ، از اينرو ديه فقط در صورتى واجب مىشود كه خانواده مؤمن باشد و يا با مسلمانان عهد و پيمان داشته باشند ، ولى اگر دشمن مسلمانان باشند ، در اين صورت دادن ديه براى آنان واجب نيست ، زيرا پرداخت ديه باعث دشمنى و ستمگرى بيشتر آنان مىشود .
2 - خداوند متعال نفقه و خرج فقيرى را كه از كار ناتوان است ، بر نزديكان ثروتمند او واجب كرده و مى فرمايد :
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ وَ لا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَ لا عَلى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَواتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خالاتِكُمْ أَوْ ما مَلَكْتُمْ مَفاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعاً أَوْ أَشْتاتاً فَإِذا دَخَلْتُمْ بُيُوتاً فَسَلِّمُوا عَلى أَنْفُسِكُمْ . . .
« بر نابينايان و لنگان و بيماران و نيز بر شما باكى نيست كه از خانههاى خود و پدران و مادرانتان و برادران و خواهران و عمو و عمّه و دايى و خاله خويش يا هر جا كه كليد آن در اختيار شماست ، يا خانه دوست خود ، از مجموع اينها يا بعضى از اينها غذا تناول كنيد ، و هر گاه بخواهيد به خانهاى وارد شويد نخست بر خويش سلام كنيد . . . » . 154
مشاهده مى كنيم كه خوردن از خانهء اين افراد را در هنگام نياز گناه نمىداند ، و اين را حق او مىداند ، زيرا استفاده از حق است كه گناه ندارد .