لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً
« براى مردان سهمى از تركهء والدين و خويشان هست و براى زنان نيز سهمى از تركهء پدر و مادر و وابستگان ، چه مال اندك باشد يا بسيار ، سهم هر كس از آن معين شده است » 147 اين آيه بيش از دلالت بر احترام به ارث زنان ، بر اين دلالت دارد كه ذمه زن جدا از ذمّهء مرد است چه شوهر او باشد يا پدر يا برادر و يا كسى كه هر گونه وابستگى با او دارد .
گستردگى خانواده در اسلام
ما اين تعبير را از كسانى كه امروزه در جامعه شناسى مطلب مىنويسند ياد گرفتيم ، زيرا آنان خانواده را به دو نوع خرد و كلان تقسيم مى كنند ، و مقصودشان از خرد ، زوجين و فرزندان آنان ، و از كلان ، تمام بستگان و خويشان اصلى و فرعى و دور و نزديك ، مى باشد .
اسلام رابطه بين هر دو نوع را تنظيم كرده است ، و قرآن با آيات محكم خود احكام مربوط به زوجين و فرزندان را بيان مىكند و در عين حال احكام ساير بستگان را نيز رها نمىكند ، و نسبت به آنان اعّم از خرد و كلان ، بر اساس مراعات رحم ترغيب و تحريص مىكند و به طور اجمال و اختصار واجبات و حقوق مربوط به صله رحم را - هر چند زياد و دور باشند - كه هماهنگ با فطرت است بيان كرده مىفرمايد :
. . . وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ . . .
« خويشان در كتاب خدا برخى از ايشان بر بعض ديگر در ارث سزاوارترند » . 148
و خداوند سبحان يكى از نزديكترين وسايل تقرّب به خدا را عطا كردن به بستگان براى خويشاوندى قرار داده و فرموده است :
لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ الْكِتابِ