براى آنان ، و اگر هنگام تقسيم ارث خويشان شما ( كه ارث نمى برند ) و يتيمان و فقرا حضور داشتند ، از آن مال به آنان بدهيد و با نيكويى با آنان سخن گوييد ، و بايد از تجاوز و تعدّى بترسند كسانى كه پس از خود اولادى ضعيف و ناتوان به جا گذارند و از بد گذارنى و پريشانى آنان بيم دارند ، پس بايد از خدا بترسند و با يتيمان و فقرا به صلاح سخن گويند ، همانا كسانى كه به ناحق اموال يتيمان را مىخورند ، جز اين نيست كه مىخورند و جاى مىدهند آتش را در شكمهاى خود ، و به زودى در آتش افروخته در آيند . » 119
و اين گونه مردم را به نگهدارى اموال يتيمان و روش باز گرداندن به آنها ، تحريص و ترغيب مىكند .
دوّم : قرآن كريم مردم را از آزار دادن و ناراحت كردن يتيمان نهى كرده است ، تا موجب عقدههاى روحى كه آنان را از مردم جدا كند ، نشود ، از اينرو خداوند به پيامبرش دستور مىدهد كه بر يتيم خشم و قهر مگير . 120
فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلا تَقْهَرْ
و به مؤمنان راستين دستور مىدهد كه يتيمان را به خانوادهء خود ملحق كنند ، و آنان را مانند فرزندان خود قرار دهند ، تا خوارى يتيمى را احساس نكنند .
. . . وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ . . .
« از تو اى پيامبر دربارهء يتيمان مىپرسند ، بگو : اصلاح امور آنان بهتر است و اگر ايشان را با خانوادهء خود مخلوط كنيد ، پس آنان برادران دينى شمايند و خدا مفسد را از مصلح تشخيص مىدهد و اگر بخواهد مىتواند شما را در رنج بيفكند . » 121
فلسفهء اهتمام اسلام به امر ايتام آن است ، كه آنان بدور از جامعه زندگى نكنند ، تا مبادا برخى از آنان ولگرد و برخى دزد بار آيند و در نتيجه با مردم خود چون گرگ بستيزند ، كه اگر آنان زندگى خوب داشته باشند ، مى توانند بازوى قوى و سودمندى براى جامعه باشند .
اين موضوع در مورد هر فقير نيازمندى صادق است ، كه اگر مورد احترام