ارحام كنيد كه خدا بر شما نگهبان و مراقب اعمال شماست . » 128
از آنجا كه روابط خانوادگى بر پايهء دوستى و تفاهم بنا نهاده شده است ، نه بر اساس دشمنى و نفرت از همديگر ، زيرا اگر دلها طورى از يكديگر بريده و جدا شد كه ديگر قابل جوش خوردن و نزديك شدن به همديگر نباشد ، ادامهء چنين زندگانى نه به نفع خانواده است و نه به صلاح جامعهء مبتنى بر دوستى و مهربانى ( كه اسلام در صدد بناى آن مىباشد ) ، قرآن كريم در چنين شرايطى كه راهى براى ادامهء زندگى باقى نمىماند ، جدايى را ، در آياتى كه خوانديم ، به عنوان درمان و علاج كار پيشنهاد مىكند .
وَ إِنْ يَتَفَرَّقا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ
129 و طبعا طلاق در اين صورت محظورى ندارد .
به هنگام طلاق - كه در اختيار مرد است - سه نكته را كه قرآن واجب دانسته است بايد مورد بررسى و نظر قرار داد :
اوّل : رها كردن زن به نيكى و احسان و بدور از دشمنى و نزاع باشد ، چنان كه در آياتى خوانديم مىفرمايد :
وَ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ
130 و مقتضاى احسان آن است كه با انفاق مال به زن - به جبران طلاق - او را راضى و خوشنود كند ، و اين را خداوند واجب فرموده است ، مىفرمايد :
وَ لِلْمُطَلَّقاتِ مَتاعٌ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ
« مردان زنانى را كه طلاق مىدهند به چيزى بهرهمند كنند ، كه اين كار سزاوار مردم پرهيزگار است . » 131
دوّم : امر ديگرى كه قرآن واجب كرده است ، اين است كه طلاق بايد رجعى باشد ، يعنى مرد بتواند پيش از تمام شدن عدّه - كه غالبا سه ماه و به اندازه سه پاكى است - به زن رجوع كند ، قرآن كريم مىفرمايد :
وَ الْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ وَ لا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ ما خَلَقَ اللَّهُ فِي أَرْحامِهِنَّ إِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ بُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذلِكَ إِنْ أَرادُوا إِصْلاحاً وَ لَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ الطَّلاقُ مَرَّتانِ فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ