را دريافت ، بايد روزه بدارد و هر كه مريض باشد يا مسافر ، در ماههاى ديگر آن را جبران كند ، خدا قصد آسان گرفتن به شما دارد نه سختى و زحمت را و نيز مى خواهد روزههاى افطار شده را ، كامل كنيد و خدا را براى آن كه شما را هدايت كرده است بزرگ شمريد ، كه شايد شكر خدا را به جا آوريد . » 92
در اين جا اين پرسش به ذهن مىآيد كه چرا قرآن با اين كه با تأكيد و اصرار از مردم خواسته است تا عبادات را به جاى آورند ، امّا اگر حجّ را استثنا كنيم احكام ساير عبادات را به طور اجمال بيان فرموده است در حالى كه كسى نمىتواند با اين اجمال ، عبادتى انجام دهد .
پاسخ اين است كه : عبادات اساس دين و ركن يقين و ياد خداست كه بدان دلها آرام مىگيرد ، و روح انسان را تربيت و نورانى مىكند و آن را رشد مىدهد و جامعه و وجدان انسان را پرورش مىدهد و روح همكارى را در بين مردم ايجاد مىكند ، و نيز موجب حفظ جامعه است ، زيرا جامعه پيشرفته و سالم جز در سايهء مسائل معنوى كه مردم را با يكديگر پيوند دهد و دشمنى را بزدايد بوجود نمىآيد و اين در وقتى است كه فرد مؤمن ، الهى باشد و به پروردگار خلق گرايش پيدا كند و بر اساس حقّ حركت كند و بنابر اين چون عبادات از چنين اهميّتى برخوردار است و بر همهء مؤمنان انجام آن واجب است ، پس بايد به طور عملى آموزش داده شود و پيشوايى شايسته آن را اجرا كند و اين مهمّ به عهدهء رسول خدا ( ص ) گذاشته شد تا همهء مردم احكام عبادات را عملا فرا گيرند و به نسلهاى آينده نيز برسد و در كنار قرآن رسالت حضرت رسول ( ص ) قرار داشت و به همين جهت تفصيل احكام عبادى اسلام از راه سنّت پيامبر اسلام ( ص ) كه به طور متواتر رسيده است ، ثابت مىشود ، كه سينه به سينه تا روز قيامت باقى خواهد بود . و هيچ عبادتى با قياس ، اثبات نمىشود ، بلكه به حكم قرآن و سنّت پيامبر ( ص ) اثبات مىشود .
المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 526
مساهمون: محمد أبو زهرة
ص٥٢٦