هامش
- آيا روى از حق برتافتيد يا از اندازه تجاوز وتعدى كرديد ؟ آيا نمىدانيد كه وراثت وطهارت مخصوص به برگزيدگان وراه نموده شدگان است وساير مردم از آن بهره ندارند ؟ »
عرض كردند : « يا أبو الحسن ! از كجا اين مطلب ثابت است ؟ »
فرمود : « از قول حق تعالى : « ولقد أرسلنا نوحاً وإبراهيم وجعلنا في ذرِّيّتهما النّبوّة والكتاب فمنهم مهتد وكثير منهم فاسقون » ؛ وما فرستاديم نوح نجى را بر بنى قابيل وإبراهيم خليل را بر نمروديان وقرار داديم ؛ يعنى به وديعت نهاديم در ميان فرزندان ايشان پيغمبرى وكتاب را ، پس بعضي از ذريهء ايشان راه يافتگانند به طريق حق ؛ يعنى گرونده به أنبيا وكتب ايشان هستند وبسيارى از ايشان بيرون رفتگانند ، از طريق حق ؛ يعنى به كتب ورسل نگرويدهاند . پس وراثت پيغمبرى كتاب مخصوص مهتدين وراهيافتگان شد ، نه فاسقان وبيرون رفتگان از طريق حق . آيا شما نمىدانيد قصهء نوح را هنگامى كه از پروردگار سؤال كرد وعرض كرد : « ربّ إنّ ابني من أهلي وإنّ وعدك الحقّ وأنت أحكم الحاكمين » .
پروردگارا ! پسر من كنعان از أهل من بود وتو وعده فرموده بودى كه أهل تورا نجات دهم وأو هلاك شد ووعدهء تو راست است وتو بهترين حكم كنندگانى واين مسألت از آن جهت بود كه حق تعالى به أو وعده داده بود كه اورا با اهلش نجات دهد . حق تعالى به أو فرمود : « يا نوح إنّه ليس من أهلك إنّه عمل غير صالح فلا تسئلن ما ليس لك به علم إنّي أعظك أن تكون من الجاهلين » .
اى نوح ! پسر تو از أهل تو نبود . يعنى از أهل دين تو نبود . چه أو صاحب كردارى بود نه نيك ونه شايسته . پس از من سؤال نكن از آنچه تورا به آن راهى نيست . يعنى چيزى را كه علم به صلاح وفساد آن ندارى ، از من نَطَلَب . به درستى كه من پند مىدهم تورا تا اين كه از غافلان ونادانان نباشى كه ترك اين سؤال أولى است . »
مأمون عرض كرد : « آيا حق تعالى عترت را بر ساير مردم فضيلت داده است ؟ »
حضرت فرمود : « حق تعالى فضيلت عترت را بر ساير أمت در كتاب محكم خود بيان فرموده است . »
مأمون عرض كرد : « در كجاى كتاب اللَّه است اين مطلب ؟ »
حضرت فرمود : « در اين آيهء شريفه : « إنّ اللَّه اصطفى آدم ونوحاً وآل إبراهيم وآل عمران على العالمين ذرِّيّة بعضها من بعض » .
يعنى : به درستى كه خدا برگزيده آدم را به تعليم اسما وامر نمودن ملائكة را به سجود أو وآوردن أنبيا واصفيا وأوليا را از صلب أو ونوح را به درازى عمر والهام أو به ساختن كشتى ونجات أو از غرق وآل إبراهيم را كه إسماعيل ، إسحاق ، يعقوب ، يوسف ، داوود ، سليمان ، يونس ، زكريا ، يحيى ، عيسى وحضرت خاتم الأنبياء صلى الله عليه وآله وذريهء طيبهء أو عليهم السلام باشند به نبوت وبناى خانهء كعبه وامامت ، وآل عمران را كه موسى وهارون باشند به رسالت وسخن گفتن با پروردگار بىواسطه بر عالميان درحالتى كه همهء اينها فرزندانى باشند كه برخى ايشان از برخى ديگر داده شدهاند ؛ يعنى أولاد پسنديده اند از آباى برگزيدهء خود . -