هامش
- احمد گويد : آن جامه در جامهدانى بود كه من فراموشش كرده بودم .
چون أحمد بن إسحاق برگشت تا آن جامه را بياورد ، مولايم أبو محمد به من نظر كرد وفرمود : « براي چه آمدى ؟ »
عرض كردم : « أحمد بن إسحاق مرا به ديدار مولاي خود تشويق كرد . »
فرمود : « آن مسائلي كه مىخواستى بپرسى چه شد ؟ »
عرض كردم : « آقا بر حال خود ماندهاند . »
فرمود : « آنها را از نور چشمم بپرس . »
واشاره بدان پسر بچه كرد وأو فرمود : « هر چه خواهى بپرس . »
عرض كردم : « اى آقا وآقازادهء من !
1 . به ما از رسول خدا روايت رسيده است كه طلاق زنان خود را به دست أمير المؤمنين عليه السلام واگذاشت وآن حضرت در روز جنگ جمل به عايشه فرمود : « تو در محيط اسلام غبار ستيزه انگيختى ، فتنه برپا كردى وفرزندان خود را از روى ناداني به پرتگاه نابودى كشاندى ، اگر دست از من بازندارى تورا طلاق مىدهم . » با آن كه زنان رسول خدا با وفات أو از وى جدا ومطلقه شدند ؟
فرمود : « طلاق چيست ؟ »
گفتم : « آزادى ورهايى در كار خود . »
فرمود : « اگر زنان رسول خدا به وفات أو آزاد ورها شدند ، چرا براي آنها روا نبود كه شوهر كنند ؟ »
گفتم : « چون خداى تبارك وتعالى شوهر را بر آنها حرام كرده بود . »
فرمود : « چگونه با آن كه مرگ راه را براي آنها باز كرده بود . »
عرض كردم : « پس به من خبر ده اى مولاي من از آن طلاقي كه رسول خدا حكمش را به أمير المؤمنين واگذار كرد . »
فرمود : « خداى تقدس اسمه ، شأن زنان پيغمبر را بزرگ كرد وآنها را به شرافت مادرى أمت مخصوص كرد . رسول خدا فرمود : يا أبا الحسن ! اين شرافت تا وقتي براي آنها باقي است كه به طاعت خدا باشند . هر كدام خدا را نافرمانى كردند بعد از من وبر تو خروج كردند ، از ميان زنهاى من اورا جدا كن واز رتبهء شرافت مادرى أمت ساقط كن . »
2 . « به من خبر ده از معنى فاحشة مبينه كه چون زن در زمان عده مرتكب شود ، براي شوهرش رواست كه اورا از خانهاش بيرون كند ؟ »
فرمود : « مقصود از فاحشهء مبينه در اينجا سحق است نه زنا ؛ زيرا چون زنى زنا كند وحد بر أو اقامه شود ، كسى كه مىخواهد اورا تزويج كند براي اقامهء حد بر أو نبايد از أو صرفنظر كند ، ولى اگر مساحقه كرد لازم است سنگ سار شود . سنگسارى رسوايى است وهر كه را خدا دستور رجم اورا داده اورا رسوا كرده ، هر كه را رسوا كرد از خود دور كرده وهر كه را خدا از خود دور كرد نبايد كسى به أو نزديك شود . »
3 . عرض كردم : « يا ابن رسول اللَّه ! به من خبر ده از دستوري كه خدا به پيغمبرش موسى داد كه نعلين