هامش
- 7 . بپاييدند : ايستادند ، توقف نمودند .
8 . ظل : سايه .
9 . بسيچ : آهنگ ، قصد .
10 . انهاء : آگهى دادن .
11 . انفاذ : فرستادن .
12 . حاجز وحايل : هر دو به معنى مانع وجلوگير است .
13 . سوگ : ماتم واندوه . ثكل : مردن فرزند .
14 . واساه ، آساه : يارى كرد أو را . مثبور : ملعون ، هلاك شده .
15 . خلاصهء سه بيت : به يارى پيغمبر صلى الله عليه وآله خواهم رفت . هرگاه مردى با ايمان وحسن نيت از گنه كارى دورى جسته وبه يارى مردان نيك برود وكشته شود ، ننگى بر أو نيست . همين خوارى براي تو بس ، كه با سرافكندگى زندگى نمايى .
16 . زندگى را نمىخواهم ، جان خود را پيش مىاندازم تا در ميدان جنگ لشگر بسيار روبهرو شود .
سپهر ، ناسخ التواريخ سيدالشهدا عليه السلام ، 2 / 153 - 158 ، 161 - 162
معلوم باد چنان كه أشارت رفت ، ملاقاة امام حسين عليه السلام با حر بن يزيد رياحى در منزل ذو حسم بود ودر اين حديث در رهيمه مذكور است ونيز در پاره اى كتب أسامي ديگر نيز مذكور است . بالجملة مىفرمايد : حر هنگام فريضهء ظهر به آن حضرت نزديك شد وامام حسين ( سلام اللَّه عليه ) فرمان كرد تا پسرش على اذان واقامه بگذاشت وامام حسين به پاى شد وفريقين را به تمامت به امامت نماز بگذاشت وچون سلام بگفت ، حربن يزيد برجست وعرض كرد : « السلام عليك يا بن رسول اللَّه ورحمة اللَّه وبركاته . »
امام حسين عليه السلام فرمود : « وعليك السلام ، كيستى تو اى بندهء خداى ؟ »
عرض كرد : « حربن يزيد هستم . »
فرمود : « اى حر ! آيا بر ما يا براي ما هستى ؟ » يعنى به جنگ ما اراده دارى يا به نصرت ؟
عرض كرد : « اى فرزند رسول خداى ! سوگند با خداى مرا به مقاتلت تو برانگيختهاند ،
وأعوذ باللَّه أن احشر من قبري ، وناصيتي مشدودة إلى رجليّ ، ويدي مغلولة إلى عُنقي ، وأكبّ على حرّ وجهي في النّار ، يا ابن رسول اللَّه صلى الله عليه وآله ! أين تذهب ؟ ارجع إلى حرم جدّك ، فإنّك مقتول . »
« ومن پناه مىبرم به خداى از اين كه انگيخته شوم از قبر خود وموى پيشانى مرا با پايم به هم بربسته ودستم به گردنم مغلول وبا اين حال بر روى در آتش درافتم . اى فرزند رسول خداى ! به كدام سوى مىشوى ؟ بازگرد به حرم جد خويش ؛ چه تو كشته مىشوى ؛ يعنى اگر باز نشوى ، به دست اين مردم منافق ناكس بي كس شهيد مىشوى . »
حضرت امام حسين عليه السلام اين شعر بخواند :« سأمضي وما بالموت عار على الفتى * إذا ما نوى حقّاً وجاهد مسلماً