هامش
ريختيد از خونهاى ما ويافتيد از مالهاى ما ، زيرا اينها موجب سعادت ماست واين مصائب را خدا براي خير ما مقرر گردانيده است .
واي بر شما ! منتظر باشيد لعنت وعذاب خدا را كه بزودى به شما مىرسد ، عذابهاى پياپى از آسمان بر شما نازل مىشود وشما را مستأصل خواهد كرد به كردههاى شما وشمشيرهاى شما روى يكديگر برهنه خواهد گرديد . در دنيا وعقبى به عذاب اليم حق تعالى معذّب خواهيد شد به آنچه بر ما ستم كرديد . چنانچه حق تعالى مىفرمايد : « ألا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلى الظّالِمِينَ » 1 ؛ واي بر شما ! مگر نمىدانيد كه به چه دستها نيزه بر ما زديد وچه گروهها از شما به قتال ما آمديد وبه چه پاها به طلب محاربهء ما روان شديد ! دلهاى شما سنگين شد وجگرهاى شما غليظ شد ومهر شقاوت بر دلهاى شما زده شد وچشم وگوش شما از حق بسته شد وشيطان اعمال قبيحة را در نظر شما زينت داد وپردهء ضلالت در پيش ديدهء بصيرت شما كشيد وراه هدايت را بر شما مسدود گردانيد .
هلاك شويد اى أهل كوفه ! چه خونها كه حضرت رسالت از شما طلب دارد وچه خيانتها آن حضرت نزد شما دارد به مكرى كه با جدّم علىبن أبي طالب وفرزندان حضرت رسول صلى الله عليه وآله وسلم كرديد . ايشان را به قتل آورديد وفخركنندهاى در ميان شما فخر كرد كه : « ما كشتيم على وفرزندان على را به شمشيرهاى هندى وزنان ايشان را أسير كرديم . » اى گوينده ! خاك وخاشاك در دهان تو باد . فخر مىكنى به كشتن گروهى كه خدا ايشان را ثنا گفته واز هر شك وگناه پاك ومطهر گردانيده است ، به مرگ پدران خود بمير ودر كردههاى خود نظر نما وبر عاقبت حال خود گريه كن . حسد برديد بر بزرگى وجلالت ما وتاب نياورديد رفعت ومكرمت ما را . اينها فضل خداست به هر كه مىخواهد عطا مىكند وكسى را كه خدا نوري نداد در دنيا وآخرت ، نوري ندارد .
پس از سخنان جانسوز آن فرزند سيدشهدا وآن جگرسوختهء مبتلا ، خروش از حاضران برآمد ودر وديوار به گريه آمد . گفتند : « بس است اى دختر پاكان ومعصومان كه دلهاى ما را سوختى وآتش حسرت در كانون سينههاى ما افروختى ودلها را كباب وديدهها را كم آب كردى . » .
1 . سورهء هود / آيهء 18 .
مجلسي ، جلاء العيون ، / 711 - 714
وبه روايت زيد بن موسى بن جعفر عليهما السلام ، فاطمهء صغرى اين خطبه را قرائت فرمود :
[ سپس ألفاظ عربى خطبه را بيان مىكند همانطور كه ما در الاحتجاج طبرسى بيان كرديم ] .
سپاس مىگزارم خداى را به شمار ريك صحارى وسنگپارههاى وادى 1 ، به هندسهء حملى كه از فراز ثريا تا فرود ثرى را به قسطاس خرد ببايد سنجيد 2 وگواهى مىدهم كه خداى را ضدى وشريكي نيست ومحمد بنده ورسول أو است وگواهى مىدهم فرزندان اورا در كنار فرات ، بىكيفر كينهتوزى وخونخواهى سربريدند . اى پروردگار من ! به حضرت تو پناهندهام از اين كه بر تو دروغ زنم وبهتان بندم وبيرون