هامش
ما را چه جرم گر دو سه روزى به كأم دل * ساغر ز ما پر است وتهى مانده از رقيبابن فضل الهى است كه بر هر كس بخواهد ، عطا مىفرمايد وخداوند صاحب فضل است عظيم وكسى كه خداوند براي أو نوري قرار ندهد ، نوري ديگر نخواهد داشت .
راوي گفت : صداها به گريه وشيون بلند شد وگفتند : « اى دختر پاكان ! بس كن كه دلهاى ما را سوزاندى وگلوهاى ما بسوخت واندرون ما آتش گرفت . »
پس آن بانو ساكت شد .
فهرى ، ترجمهء لهوف ، / 149 - 154
واز حضرت امام موسى كاظم عليه السلام منقول است كه بعد از آن ، فاطمه دختر حضرت سيدشهدا اين خطبه را خواند وحجت خدا را بر آن اشقيا تمام كرد وگفت : حمد مىكنم خدا را به عدد ريگ وحصا وبه سنگينى عرش تا تحتالثرى وايمان به أو دارم وتوكل بر أو مىنمايم وگواهى مىدهم به وحدانيت خدا وبه آن كه محمد صلى الله عليه وآله وسلم بنده ورسول أو است ، وگواهى مىدهم كه فرزند گرامى اورا در كنار فرات بىجرم وتقصير شهيد كردند . خداوندا ! پناه مىگيرم به تو از آن كه بر تو افترا بندم واز آن كه گويم بر تو خلاف آنچه فرستادى بر پيغمبر خود از عهدها كه براي وصىّ خود گرفت از مردم وأمت أو غصب حق أو كردند وأو را بىگناه شهيد كردند . چنانچه ديروز فرزندش را شهيد كردند واورا به قتل آوردند در خانهء خدا ودر حضور گروهى از مسلمانان . خاك بر سر ايشان كه دفع ظلمي از أو نكردند ؛ نه در حيات أو ونه در هنگام وفات أو ؛ تا آن كه اورا بردى به نزد خود پاك وپاكيزه وپسنديده با مناقب معروفه ومذاهب مشهوره واورا مانع نشد در راه رضاى تو ملامتِ ملامتكننده وتعيير سرزنش كننده .
پروردگارا ! در كودكى أو را به سوى اسلام هدايت كردى ودر بزرگى عاقبت اورا نيكو گردانيدى وأطوار اورا پسنديدى وپيوسته خيرخواه تو ورسول تو بود تا آن كه چون به نزد تو آمد ، تارك دنيا بود وحريص بر آن نبود وراغب در آخرت بود . جهادكننده بود در راه تو وپسنديدى اورا وهدايت نمودى بر راه راست .
اما بعد ، اى أهل كوفه وأهل مكر وغدر وتكبّر وحيله ! حق تعالى ، ما أهل بيتِ رسالت را به شما مبتلا گردانيده ، وشما را به ما ممتحن ساخته ، وابتلاى ما را بر ما نعمت گردانيده ، وعلم خود را به ما داده ، وفهم معارف را به ما عطا كرده است ، ماييم صندوق علم خدا ومخزن حكمت خدا وحجت در زمين بر جميع عباد وبلاد . گرامى داشته است ما را به كرامت خود وتفضيل داده است ما را به بركت پيغمبر خود بر بسيارى از مخلوقات به فضيلت بسيار ظاهر . پس شما تكذيب كرديد ما را وما را كافر شمرديد وقتال ما را حلال دانستيد وأموال ما را غارت كرديد وما را أسير كرديد ؛ مانند أولاد ترك وكابل ، چنانچه ديروز جدّ ما را كشتيد وپيوسته خون ما اهلبيت از شمشيرهاى شما مىچكد براي كينههاى ديرين . ديدهها ودلهاى شما شاد شد به كشتن ما وبزودى به جزاى خود خواهيد رسيد وخدا ميان ما وشما حكم خواهد كرد ، شاد مباشيد به آنچه