است ، همان طورى كه گفتهاند : محبّت به چيزى [ انسان را ] كور وكر مىسازد « 95 » . دشمنى با دنيا وپارسايى در آن باعث از بين بردن آن پوشش وظاهر كردن عيبها وزشتيهايى است كه زير پوشش بوده است . بنا بر اين امام ( ع ) به خاطر همان نتيجهء قابل احتراز ، دستور به پارسايى در دنيا داده است آن گاه از غفلت در دنيا از ماوراى اين دنيا به وسيلهء قياس مضمرى بر حذر داشته است كه صغراى آن جملهء فلست بمغفول عنك ، بوده وكبراى مقدر نيز چنين است :
وهر چه كه غير مغفول عنه باشد ، شايسته نيست كه از هدف آن غفلت شود .
( 3372 ) 372 - امام ( ع ) فرمود :
تَكَلَّمُوا تُعْرَفُوا فَإِنَّ الْمَرْءَ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسَانِهِ ( 84847 - 84841 )
[ ترجمه ]
« سخن بگوييد تا شناخته شويد ، زيرا كه مرد زير زبانش نهفته است » « 96 » .
[ شرح ]
( 84847 - 84841 ) تفسير اين عبارت گذشت ، لكن در اينجا امام ( ع ) آن را مقدمهء صغراى قياس مضمرى قرار داده وبدان وسيله آدمي را به سخن گفتن به هنگام نياز به منظورى كه مورد نظر گوينده است واداشته وكبراى مقدّر آن نيز چنين است : وهر كه در زير زبانش پنهان باشد ، شايسته است كه خويشتن را در ضمن گفتارش ظاهر سازد تا ديگران أو را بشناسند .
( 3373 ) 373 - امام ( ع ) فرمود :
خُذْ مِنَ الدُّنْيَا مَا أَتَاكَ - وَتَوَلَّ عَمَّا تَوَلَّى عَنْكَ - فَإِنْ أَنْتَ لَمْ تَفْعَلْ فَأَجْمِلْ فِي الطَّلَبِ ( 84867 - 84851 )
[ ترجمه ]
« از دنيا آنچه را به تو روى آورد برگير واز آنچه كه از تو روى گرداند روى
هامش
( 95 ) ضرب المثل مشهوري است : حبّ الشيء يعمى ويصم - م .
( 96 ) مناسب اين مقام است اشعار حكيم ناصر خسرو : تا مرد سخن نگفته باشد عيب وهنرش نهفته باشد . . . - م .