[ شرح ]
( 83325 - 83314 ) پايان سختى مستلزم نجات از آن است ومقصود از فرج وگشايش همان است وهمچنين تنگناى حلقه گرفتارى ، وقت زارى خالصانه در پيشگاه خدا واميد راستين به اوست ، كه زمينه براي گشايش ونجات از تنگناست . كلمه :
« حلق » را براي دشواريهايى كه انسان را احاطه كرده وچارهاى از آنها ندارد ، به خاطر شباهت به حلقه كمربند وتنگ چهارپايان استعاره آورده است .
( 3333 ) 333 - امام ( ع ) فرمود :
لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ - لَا تَجْعَلَنَّ أَكْثَرَ شُغُلِكَ بِأَهْلِكَ وَوَلَدِكَ - فَإِنْ يَكُنْ أَهْلُكَ وَوَلَدُكَ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ - فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَوْلِيَاءَهُ - وَإِنْ يَكُونُوا أَعْدَاءَ اللَّهِ - فَمَا هَمُّكَ وَشُغُلُكَ بِأَعْدَاءِ اللَّهِ ( 83360 - 83329 )
[ ترجمه ]
« بيشتر اعمال خود را براي زن وفرزندت انجام مده ، زيرا اگر زن وفرزندت دوستان خدا باشند خداوند دوستان خود را تباه نمىكند ، واگر دشمنان خدا باشند ، تو چرا براي دشمنان خدا غم وزحمت بر خود روا مىدارى ؟ »
[ شرح ]
( 83360 - 83329 ) امام ( ع ) از كار زياد براي زن وفرزند به خاطر بازماندن از طاعت خدا نهى كرده است وبر روا نبودن آن به دليلي اشاره فرموده است كه آن دليل به منزلهء قياس شرطي منفصلى است كه تقدير آن چنين است : خانوادهات از دو صورت بيرون نيستند : يا دوستان خدايند ويا دشمنان أو ، وبه هر دو صورت كار براي آنها درست نيست ، زيرا خداوند هزينهء دوستانش را كفايت مىكند وآنان نيازى به زحمت ديگران ندارند ، واما دشمنان خدا را نيز مورد توجه قرار دادن روا نيست .
ما در عبارت : فما همّك استفهام بر سبيل سرزنش وتوبيخ است .
( 3334 ) 334 - امام ( ع ) فرمود :
أَكْبَرُ الْعَيْبِ أَنْ تَعِيبَ مَا فِيكَ مِثْلُهُ ( 83370 - 83364 )