نيروى انديشه وقتي كه در پى مطالب تصورى ويا تصديقي برمىآيد وآنها را در مىيابد وعكسبردارى مىكند ، چنان است كه در آينه صورت اشيايى كه برابر آن قرار مىگيرد ، مىافتد .
( 73273 - 73270 ) شانزدهم - سينهء عاقل گنجينهء راز اوست . عبارت صندوق السّر ، را استعاره از سينه آورده است ، از آن رو كه سينه هم چون صندوق ، محتواى خود را نگهدارى مىكند . واين عبارت در حقيقت ، دستوري براي انسان است ، تا راز خود را پنهان دارد ، وبا آوردن كلمهء عاقل أو را وأدار وتشويق كرده است . گويا فرموده باشد : خردمند كسى است كه سينهء خود را گنجينهء راز ونگهبان آن قرار دهد .
( 73277 - 73274 ) هفدهم - گشادهرويى دام دوستى است . كلمه الحبالة يعنى دام را استعارهء از گشادهرويى آورده است از آن رو كه انسان بدان وسيله مردم را جلب كرده ودلشان را براي دوستى ومحبّت خود به دست مىآورد ، مانند ، دام شكارچى كه پرنده را با آن صيد مىكند .
( 73294 - 73278 ) هيجدهم - تحمّل ناملايمات ، پوشندهء عيبهاست ، مقصود امام ( ع ) تحمّل سختى واذيّت از طرف دوستان وساير مردم است كه خود فضيلت بزرگى از شاخههاى شجاعت مىباشد . عبارت : قبر العيوب را به اعتبار اين كه عيبهاى شخصي را در نزد مردم مىپوشاند ، استعاره آورده است ، همان طورى كه قبر لاشهء مرده را كه در داخل آن قرار گيرد ، مىپوشاند .
سيّد « 4 » رحمت خدا بر أو باد - فرموده است : بعضي گفتهاند ، امام ( ع ) در تعبير از اين مطلب اين چنين نيز فرموده است : المسالمة خباء العيوب ، يعنى صلح وآشتى پنهان ساختن عيبهاست .
هامش
( 4 ) مقصود شارح از « سيّد » مرحوم سيّد رضى متوفّى 406 ه ق ، گردآورنده ونخستين شارح نهج البلاغة است - م .