تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
( 69449 - 69437 )

2 - عبارت : واللّه سبحانه . . . القيامة ،

با ذكر اين مطلب كه نخستين حكم خداوند ميان بندگانش در بارهء خونهايى است كه مردم ريخته‌اند ، توجه داده است بر اين كه قتل از ساير گناهان كبيره در نزد خداوند متعال ، بزرگتر است ، واين عبارت به منزلهء صغراى قياس مضمرى است كه كبراى مقدّر آن نيز چنين است : وهر چه را كه خداوند نخست در بارهء آن حكم كند ، پس بررسى وتوجه به آن لازم ، ودورى واجتناب از آنچه مورد عدم رضاى اوست ، واجب است . ( 69465 - 69450 ) بيست وسوم : أو را نهى كرده است از اين كه مبادا بنياد حكومت وقدرت خود را با ريختن خونهاى به ناحق استوار سازد ، واز اين عمل با عبارت : فانّ ذلك . . . وينقله بر حذر داشته است . كه خود به منزلهء صغراى قياس مضمرى است ، با بيانى كه گذشت ، چون ريختن خون به ناحق مستلزم آن سه نوع پيامدى است كه گفتيم ، بنا بر اين باعث سستى بنياد قدرت وحكومت بلكه نابودى آن است . كبراى مقدّر قياس نيز چنين است : وهر چه داراى اين ويژگيها باشد اجتناب از آن لازم است . ( 69481 - 69466 ) بيست وچهارم : أو را از قتل عمد به ناحق منع كرده وبه دو جهت أو را از ارتكاب چنان عملي بر حذر داشته است : 1 - هيچ عذر وبهانه‌اى در قتل عمد - در نزد خدا ودر نزد وى - از أو قابل قبول نيست . 2 - ديگر آن كه در قتل عمد ، قصاص تن لازم است . اين دو عبارت ، دو مقدمهء صغرا براي قياس مضمرى هستند كه كبراى مقدّر آنها چنين است : وهر چه با آن خصوصيات باشد ، دورى از آن لازم است . ( 69512 - 69482 ) بيست وپنجم : از صفت ناپسند خودخواهى وغرور به هنگام ارتكاب قتل غير عمد ويا افراط در مجازات افراد از طريق زدن با تازيانه ويا دست بر حذر داشته تا مبادا قدرت وخودخواهى مانع پرداخت خونبهايى كه حق آنهاست به