بازداشتن آنها از كارهاى ناشايست نيازى به زحمت زياد ندارد بر خلاف أشرار وآزمندان در مال وحال ناشايست . واز طرفي نسبت به مقام قربى كه در پيشگاه حق ، وبعدى كه از أشرار دارند ، يارى رسانتر ودلبستهتر به أو مىباشند وبه ديگران ، دلبستگى وگرايششان كمتر است .
وكبراى مقدّر قياس نيز چنين است : وهر كس كه چنان باشد شايستگى براي يار وياور گرفتن ووزارت را دارد . از اين رو فرمود : آنها را در خلوت وانجمن خود از نزديكان خود قرار بده .
( 66973 - 66950 ) سپس آنانى را كه شايستگى دارند از همگان نزديكتر ومورد اعتماد بيشترى باشند با ويژگيهاى زير مشخّص كرده است :
1 - آنانى كه سخن حق را هر چند تلخ باشد بيشتر به أو ، بگويند .
2 - أو را در آن گونه از گفتار ورفتارش كه خداوند از اوليايش نمىپسندد كمتر كمك ويارى كنند . كلمهء : واقعا حال ومنصوب است ، يعنى : در حال سرزدن چنان سخنى از أو ، وآن گاه كه سخن ، كم وبيش از هواي نفست برخاسته ويا آنچه كه بدان گرايش دارى - مهمّ باشد يا نباشد بايد به كسى اعتماد كنى كه تو را بيشتر نصيحت كند وكمتر مساعدت نمايد ، احتمال دارد كه منظور امام ( ع ) از اين سخن [ واقعا . . . ] چنين باشد : چه اين رويداد مهم باشد يا غير مهم . . . وممكن است مقصود امام ( ع ) اين باشد كه آن شخص نصيحتگر نسبت به خواست وعلاقهء قلبي تو هر طور كه باشد ، يعنى هر موقعيتى نسبت به تو ودر برابر خواستهء باطني تو داشته باشد .
( 66999 - 66974 ) آن گاه در مورد ارزشيابى وگزينش آنان دستوراتى داده است :
1 - خود را به پرهيزكاران وصاحبان اعمال نيك نزديك سازد كه اينها صفاتى در ذيل فضيلت پاكى وپاكدامنىاند .
2 - مردم را عادت وتمرين دهد بر اين كه از ستايش أو خود دارى كنند
و
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 248
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٢٤٨