[ شرح ]
( 66348 - 66308 ) بدان كه محور سخن چون در اين فصل ، بر أساس فرمان امام ( ع ) نسبت به عمل صالح در شهرها ودر ميان بندگان بود ، نخست أو را به بخشي از علل غايى آن توجه داده از قبيل : نام نيك در آخرت واز زمرهء شايستگان بودن ، تا به دستور عمل كند ، واين مطلب را با عبارت :
انّى قد وجّهتك
( من تو را فرستادم ) تا جملهء : تقول فيهم ( در بارهء آنان مىگويى ) بيان فرموده كه خود به منزلهء صغراى قياس مضمرى است وتقدير آن چنين است : تو به سمت شهري گسيل شدهاى ، چنين وچنان ، وحالت مردم در بارهء عمل تو در آنجا چنين است وكبراى مقدّر آن نيز اين طور است : وهر كسى كه به شهري چنين فرستاده شود ، ومردم آن طور ناظر بر اعمال أو هستند كه أو بر عمل فرمانروايان پيش از خود مىنگرد ، ومردم در بارهء أو همان حرفهايى را مىزنند ، كه أو در بارهء حاكمان قبل مىزند ، بنا بر اين لازم است كه محبوبترين كارها در نزد أو عمل صالح باشد ، تا خوشنامى ميان مردم حاصل شود كه خود دليل بر ذكر نام أو از جمله صالحان در نزد خداست ، وبر اين معنى با عبارت :
( 66376 - 66349 )
وانّما يستدل على الصّالحين بما يجرى اللّه لهم على ألسن عباده ،
اشاره فرموده است . اين كه امام ( ع ) اجراى قول را به خدا نسبت داده ( وفرموده : خدا به زبان بندگان مىاندازد ) ، تشويق زيادى است به كسب نام نيك .
سپس به دنبال مطالب قبل ، اين دستور را داده است كه عمل خوب را بهترين اندوختههاى خود قرار دهد ، وكلمهء ذخيرة ، را براي عمل صالح استعاره آورده است از آن جهت كه همچون اندوختهاى آن را در دنيا كسب مىكند تا در آخرت ، از آن بهرهمند گردد .
وچون أو را به طور اجمال مأمور به انجام كار نيك كرده ، شروع به تفصيل آن نموده وچند قسم از اعمال شايسته را يادآور شده است :
اوّل : بر هواي نفسش در مورد خواستهها وخشمش مسلّط باشد واز آن