تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 238

مساهمون:

ص٢٣٨
پيروى نكند ، ونسبت به هواي نفس در مورد محرماتى كه بر أو حلال نيست سختگير باشد . ( 66404 - 66377 )

عبارت امام ( ع ) : فانّ الشّح تا جمله كرهت

تفسير وتوضيح براي همين سختگيرى نسبت به هواي نفس به وسيلهء أسباب سختگيرى از قبيل رعايت انصاف وايستادن در موضع عدل وداد ، در حد دوست داشتنى وپسنديده است ، تا هواي نفس أو را به طرف افراط نكشاند در نتيجة به ورطهء فسق وفجور نيفكند ، وهمچنين در دفع يك امر ناگوار ، قوهء غضب أو را به افراط از فضيلت عدالت نكشاند ، تا به صفت ناپسند ظلم وبىباكى دچار شود ، بديهي است كه اين عمل سختگيرى نسبت به نفس ودر تنگنا قرار دادن نفس از افتادن در پرتگاههاى هلاكت است . دوم قلبش را كانون مهر محبت ولطف نسبت به رعيت قرار دهد كه تمام اينها برجستگيهاى اخلاقى زير چتر ملكه عفتند ، يعنى اين فضيلتها را شعار قلبت قرار بده . ألفاظ شعار وسبع ( درنده ) استعاره‌اند . وبه جهت استعارهء سبع با عبارت : « خوردن ايشان را غنيمت شمارى » اشاره فرموده است . سوم : نسبت به مردم ، با گذشت وبخشش رفتار كند ، واين فضيلتى است از فضايل مربوط به شجاعت . ( 66417 - 66405 )

عبارت امام ( ع ) : فانّهم في الخلق ،

توضيحي است براي دو سبب از أسباب گذشت ومحبت نسبت به مردم . ( 66424 - 66418 )

عبارت : يفرط منهم الزلل . . . والخطاء ،

تفسيري براي همسان بودن مردم با وى ودوّمين سبب از أسباب محبت وگذشت است واين عبارت به منزلهء صغراى قياس مضمرى است كه در باره نيكى ، گذشت ، وبخشندگى مىباشد ومقصود امام ( ع ) از بيماريها ونارواييهايى كه در اجتماع بر آنان عارض مىشود همان كارهاى سرگرم كننده‌اى است كه آنها را از اجراى أوامر مختلف حاكم