[ شرح ]
( 63876 - 63869 ) مىگويم ( ابن ميثم ) : مشهور اين است كه اين نامه ، خطاب به ابن عباس است ، موقعى كه والى بصره بود . عبارات نامه خود ، مشعر بر اين مطلب است ، مثل عبارت : تو هم نسبت به پسر عمويت سپر را وارونه گرفتى ، ومانند جملهء :
پس پسر عمويت را يارى وهمراهى نكردى ، وهمچنين مطلبي كه نقل كردهاند ، ابن عبّاس در پاسخ اين نامه به امام ( ع ) نوشت : « امّا بعد ، نامهء شما رسيد ، نامهاى كه دريافتى مرا از بيت المال بصره ، بزرگ قلم داد كرده بود ، به جان خودم كه حقّ من در بيت المال بيشتر از مقدار دريافتىام بوده است والسّلام » . پس امام ( ع ) در پاسخ آن نامه نوشت :
« امّا بعد ، براستى شگفتآور است كه تو خود را مىستايى بر اين كه در بيت المال بيشتر از يك فرد معمولى از مسلمين ، حق دارى ، وخود رستگارى هر چند كه آرزوى باطل داشته ومدّعى چيزى باشى كه تو را از گناهان نجات ندهد وحرامها را بر تو حلال نكند . با اين حال پندارى كه تو هدايت يافته وخوشبختى ؟ ، به من اطّلاع دادند كه تو مكّه را وطن انتخاب كردهاى ، وبه آنجا سخت دل بستهاى چيزهاى تازهاى در مكّه ، مدينه وطايف مىخرى وآنها را بوسيلهء نمايندهات انتخاب مىكنى واز پول ديگران بهاى آنها را مىپردازى ، پس برگرد وتجديد نظر كن خدا تو را هدايت كند وبه جانب خداوند پروردگارت برگرد وأموال مسلمانان را به خودشان برگردان ، ديرى نخواهد پاييد كه تو از دوستانت جدا خواهى شد وآنچه را كه جمع آوردهاى رها خواهى كرد ، ودر قطعهاى از زمين بدون متكى وفرش دفن خواهى شد ، از دوستان جدا ومقيم خاك مىگردى ، از آنچه به وجود آوردهاى بىنياز ، وبه آنچه قبل از خود فرستادهاى نيازمند خواهى شد . والسّلام » .
گروهى اين مطلب را منكر شده وگفتهاند : كه عبد اللّه بن عباس هيچگاه از علي ( ع ) فاصله نگرفته است وروا نيست كه در بارهء أو ، چيزى را بگوييم كه قطب