هامش
- در « لؤلؤ مرجان » كلام را در اين مقام بسطى داده است . طالبان به آنجا رجوع كنند .
فرمايشهاى شيخ ايشان در « لؤلؤ مرجان » ملاحظه وبررسى شد ودلايلى كه نقل كرده بود ، تمام نبوده است ومدعاى أو را ثابت نمىكند ؛ چنانچه به تفصيل گذشت .
محدث نامبرده آن همه شاخه وبرگها وتفصيلها كه در حالات اسراى أهل بيت عليهم السلام در شام وراههاى ميان كوفه وشام در كتابها كه أغلب از أهل منبرها در تأليفات خودشان هرچه توانستهاند با شرح وتفصيل بيان كردهاند ودر مقتلهاى جعلى مثل « مقتل أبو مخنف » نقل نمودهاند ، ملاحظه نموده وبه نظرش مراجعت اسراى خاندان رسالت در أربعين أول بيستم صفر بعيد آمده است بدون اين كه به تحقيق وبررسى كامل پردازد ، ولى از آنچه بيان وبررسى شد ، روشن مىشود كه آمدن أهل بيت عليهم السلام به كربلا در روز أربعين أول هيچگونه استبعادى را دربر ندارد وتمام تقريباتى كه براي استبعاد ذكر كردهاند ، از بين مىرود .
ونيز از آنچه تحقيق كرديم ، روشن مىشود كه حرفهاى صاحب كتاب « كامل بهايى » كه مرحوم اعتماد السلطنة در كتابش « حجة السعادة في حجة الشهادة » نقل كرده است كه اسرا را در 16 ربيعالاول 61 به دمشق وارد كردهاند ، قول بسيار ضعيفى است ودر كتب معتبره تصريح كردهاند كه در أول ماه صفر وارد كردهاند وآن روز را بنى اميّه عيد قرار دادهاند . چنانچه غالب نقليات در حجة السعادة از صفحه 56 تا 59 قابل اعتماد نيست .
صاحب كتاب « جنات الخلود » كه در سال 1128 ق تأليف شده است ، گويد : بيستم صفر روز ورود أهل بيت عليهم السلام به كربلا است .
گرچه اينجانب به متفردات آن كتاب اعتماد ندارم ، چنانچه در تعليقات خود بر أنوار نعمانيهء سيد محدث جزائرى رحمه الله نگارش داده وجهت آن را بيان كردهام ؛ رجوع شود به أنوار نعمانيه ، جلد 1 ، صفحه 379 ، ط تبريز .
اما در نگارش تاريخ ورود أهل بيت عليهم السلام در أربعين وروز بيستم صفر به كربلا متفرد در نقل نيست ؛ چنانچه مشهور هم آن است ومرادش بيستم صفر سال ( 61 ) است . چون اين موضوع ارتكازي در أذهان شده است واگر غير از سال ( 61 ) بود ، بر آن تصريح مىكرد .
علامهء محقق أعظم شيخ بهايى رحمه الله در رسالهء « توضيح المقاصد » فرموده است : التاسع عشر ( من شهر صفر ) فيه زيارة الأربعين لأبي عبداللَّه الحسين عليه السلام وهي مروية عن الصادق عليه السلام ووقتها عند ارتفاع النهار وفي هذا اليوم وهو يوم الأربعين من شهادته عليه السلام كان قدوم جابر بن عبداللَّه الأنصاري رضي الله عنه لزيارته عليه السلام واتفق في ذلك اليوم ورود حرمه عليه السلام من الشام إلى كربلاء قاصدين المدينة على ساكنها السلام والتحية .
شيخ بهايى رحمه الله كه در اين كلمات شريفهاش كه نقل شد ، روز أربعين را روز نوزدهم صفر دانسته ، علت آن است كه ابتدأ روز چهلم را از روز عاشورا حساب فرموده وماه محرم 61 را سى روز تمام فرض كرده است لذا روز نوزدهم صفر روز أربعين مىشود ؛ ولى روز عاشورا را نتوان ابتداى أربعين به حساب آورد ؛ زيرا شهادت حضرت سيدالشهدا عليه السلام بعد از اداى نماز ظهر وأواخر وقت عصر اتفاق افتاده است وبايد -