هامش
- ابن الحسين بگوى :وَما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ2 .
يعنى : « هر مصيبت وبليتى بر شما چنگ درمىافكند ، به سبب اعمال وافعال شماهاست ومعذالك از بيشتر معاصي وخطاهاى شما به گذشت وعفو كار مىرود ؛ كنايت از اينكه : من نيز از بيشتر جرايم شماها به عفو وگذشت رفتم . »
علي بن الحسين عليهما السّلام فرمود :اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها3 .
يزيد خاموش شد وبه روايت علي بن إبراهيم در تفسير از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام چون سر مبارك امام عليه السّلام را بر يزيد پليد درآوردند ، وعلي بن الحسين ودخترهاى أمير المؤمنين سلام اللّه عليهم را بر آن ملعون داخل نمودند وعلي بن الحسين مغلول بود ، يزيد ملعون گفت : « يا علي بن الحسين ! سپاس خداوندى را كه پدرت را بكشت . »
آن حضرت فرمود : « خداى لعنت كند كسى را كه پدرم را بكشت . »
يزيد خشمناك شد وفرمان داد تا گردن آن حضرت را بزنند . علي بن الحسين فرمود : « چون مرا بكشى ، پس دختران رسول خداى صلّى اللّه عليه واله را كدام كس به منازل خودشان برساند ؟ با اينكه ايشان را جز من محرمى نيست . »
اين هنگام آن ملعون گفت : « تو خود ايشان را به منازل خودشان باز مىگردان . »
پس از آن سوهانى بخواست وبا دست خويشتن غل جامعه را از گردن آن حضرت همى به سوهان گرفت . آنگاه گفت : « يا علي بن الحسين ! آيا دانستى من در اين كردار چه انديشه كردم ؟ »
فرمود : « آرى ، خواستى بيرون از تو كسى را بر من منت نرود . »
يزيد گفت : « سوگند به خداى ، مرا ارادهء همين بود . »
آنگاه گفت : « يا علي بن الحسين !وَما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ .واز اين آيت مبارك باز رسانيد هر مصيبتى بر شما فرود آمد ، به سبب كردار خودتان بود . »
آن حضرت فرمود : « هرگز اين آيت در شأن ما نازل نشده ؛ بلكه دربارهء ما نازل شده است :ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ،فنحن الّذي لا نأسى على ما فاتنا ولا نفرح بما أتينا منها » .
كنايت از آنكه رضا به قضا دادهايم واز آرامش وفرسايش واقبال وادبار روزگار نه به شادى اندريم ، ونه به اندوه ورنج باشيم ؛ چنانكه متمم آيهء شريفهء :لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ4 متضمن اين معنى است . به روايت ديگر ، آن حضرت اين آيت مبارك را به پايان قرائت فرمود .
وبه روايت صاحب كتاب احتجاج ، چون علي بن الحسين سلام اللّه عليهما را در جملهء آنان كه از سباياى أولاد حسين واهالى آن حضرت به سوى شام حمل مىكردند ، بر يزيد درآوردند ، يزيد به آن حضرت گفت : « سپاس خداوندى را كه پدرت را بكشت ومرا از انديشهء أو كفايت فرمود ؛ قال عليه السّلام : على من قتل أبي لعنة اللّه أفتراني لعنت اللّه عزّ وجلّ ؛ فرمود : بر كسى كه پدرم را كشت ، دورى باد از رحمت خداى . »
آنگاه فرمود : « آيا چنان مىدانى مرا كه خداى را از رحمت دور دارم ؟ يعنى خداى پدرم را نكشت ومن -