في القمقام ، عن ياقوت الحمويّ في معجم البلدان : إنّ في قرب حلب جبلا اسمه جوشن وهو جبل مطلّ على حلب ، في غربيها مقابر ومشاهد للشّيعة ، منها مقبرة ابن شهرآشوب صاحب المناقب ، وكان في ذلك الجبل معدن الصّفر « 1 » ومنه يحمل النّحاس الأحمر ، وفي قبلة « 2 » الجبل مشهد يسمّى « 3 » بمشهد السّقط ، لأنّه لمّا عبروا بسبي « 4 » الحسين ونسائه كانت زوجة الحسين حاملا بولد اسمه محسن ، وأسقطت هناك ، والعيال طلبوا من الصّناع « 5 » في ذلك الجبل خبزا وماء وبعض الحوائج ، فشتموهم ، ومنعوهم ، فدعوا عليهم
هامش
- است لكن آن معدن از زمانىكه از آنجا اسراى أهل بيت حسين بن علي عليهما السّلام را عبور دادند ، از كار افتاده است زيرا كه در ميان آنها حسين را زوجهاى بود حامله ؛ بچه خود را در آنجا سقط كرد ، پس از عملهجات در آن كوه چيزى يا آبى طلب كرد ؛ ايشان أو را ناسزا گفتند واز آب ونان منع نمودند ؛ پس آن زن نفرين كرد بر ايشان ؛ پس تا به حال هركه در آن معدن كار كند فائده وسودى ندهد ودر قبله آن كوه مشهد آن سقط است ومعروف به مشهد السّقط ومشهد الدّكّه است وآن سقط اسمش محسن بن حسين عليه السّلام است .
مؤلف گويد : « من به زيارة آن مشهد مشرف شدهام وبه حلب نزديك است ودر آنجا تعبير مىكنند از أو به شيخ محسن ( به فتح حاء وتشديد سين مكسوره ) وعمارتى رفيع ومشهدي مبنى بر سنگهاى بزرگ داشته لكن فعلا خراب شده به جهت محاربهاى كه در حلب واقع شده است . »
وصاحب نسمة السحر از ابن طي نقل كرده است كه در تاريخ حلب گفته است : « سيف الدولة تعمير كرد مشهدي را كه خارج حلب است به سبب آنكه شبى نوري را در آن مكان وهنگامىكه در يكى از مناظر خود در حلب بود ديد ، پس چون صبح شد سوار شد به آنجا رفت وامر كرد آنجا را حفر كردند ، پس سنگى را يافت كه بر آن نوشته بود : « اين محسن بن علي بن أبي طالب است . »
پس جمع كرد علويين وسادات را وايشان سؤال كرد ؛ بعضي از ايشان گفتند : « چون در أيام يزيد أهل بيت را أسير كردند از حلب عبور مىدادند يكى از زنهاى امام حسين عليه السّلام بچه خود را در اينجا سقط كرد . »
پس سيف الدولة آن را تعمير كرد .
فقير گويد : « در آن محل شريف قبرهاى شيعه واقع است ، ومقبره ابن شهرآشوب وابن منير وسيد عالم فاضل ثقة جليل أبو المكارم بن زهره در آنجا واقع است ، بلكه بنى زهره كه بيتي شريف بودهاند در حلب تربت مشهوري در آنجا دارند . »
قمى ، منتهى الآمال ، / 498
( 1 ) - [ وسيلة الدّارين : « أصفر » ] .
( 2 ) - [ وسيلة الدّارين : « قبليّ » ] .
( 3 ) - [ وسيلة الدّارين : « يعرف » ] .
( 4 ) - [ وسيلة الدّارين : « برأس » ] .
( 5 ) - [ وسيلة الدّارين : « من أهل الضّيعة » ] .