هامش
- در خزانهء يزيد در دمشق يافته شد وپس از دفن وكفن در « باب الفراديس » به خاك سپرده شد . »
بلاذرى وواقدى نيز در كتابهاى تاريخ خود همين مطلب را نقل كردهاند . در كتاب جواهر المطالب چنين آمده است كه سر مقدس امام تا پايان سلطنت يزيد در خزانهء حكومتى حفاظت مىشد وپس از هلاكت وى در باب الفراديس دفن شد . در روايت ديگر آمده است كه : « سليمان بن عبد الملك أموي اين كار را انجام داد وپس از آنكه پنج قطعهء ديبا بر سر كفن كرد وبا عدهاى بر آن نماز گزارد ، آن را به خاك سپرد . »
عدهاى معتقدند كه سليمان بن عبد الملك أموي سر را در قبرستان مسلمين دفن كرد . وى در زمان عمر بن عبد العزيز از آنجا منتقل شد كه ظاهرا بايد به كربلا آورده شده باشد .
حافظ ابن عساكر ، بنابر نقل جواهر المطالب گويد : « پس از آنكه سر بريدهء امام را به دمشق آوردند ، يزيد فرمان داد تا سه روز در برابر ديدگان مردم نصب شود . سپس آن را به جايگاه سلاح انتقال داد تا آن كه خود به هلاكت رسيد . آنگاه سليمان أموي سر را در گورستان مسلمانان به خاك سپرد . »
ابن نما مؤلف كتاب مثير الأحزان به نقل از منصور بن جمهور مىنويسد : « پس از هلاكت يزيد وگشوده شدن خزانهء أو ، به آنجا رفتم وظرفى قيمتي يافتم وباخود پنداشتم كه در آن ، گنجى نهفته است . ظرف را به خدمتكار خود دادم وسفارش كردم كه از آن مراقبت كند . اما بعد از آنكه به سراغ گنج رفتم ، با سر مبارك امام رو به رو شدم . بىدرنگ آن را كفن ودر باب الفراديس دفن كردم .
نگارندهء اين سطور معتقد است ، مركزى كه امروز در دمشق به نام مسجد رأس الحسين ويا مقام رأس الحسين ، يا مشهد رأس الحسين ، معروف شده ودر نزديكى جامع أموي مىباشد ، همان مدفنى است كه تاريخنگاران بيان كردهاند .
و : مسجد رقه در نزديكى فرات . سبط ابن الجوزي در كتاب خود از عبد اللّه بن عمر نقل مىكند كه :
« يزيد سر مبارك امام را نزد آل أبى معيط فرستاد كه آنان در منطقهء رقه مىزيستند . اين عده ، سر را در خانهاى دفن كردند واين خانه بعدها جزو مسجد جامع شد . گفتهاند درختى در كنار مدفن سر مطهر بود كه به بركت آن سر ، همواره سبز مىماند . »
ز : مصر ، همانجايى كه اكنون مشهد رأس الحسين ناميده مىشود . خلفاى فاطمى سر را از دمشق به مصر انتقال دادند ودر قاهره به خاك سپردند . اين مطلب را سبط ابن الجوزي آورده است .
مورخين مىنويسند : « يكى از خلفاى فاطمى ، فردى را به عسقلان ، ناحيهاى بين مصر وشام روانه كرد .
فرد مزبور در عسقلان سرى را يافت ومدعى شد كه سر امام حسين عليه السّلام است . به دستور خليفهء فاطمى اين سر به مصر منتقل شده ودر مشهد الرأس دفن شد . البتة در اين مطلب ترديدى نيست كه چنين عملي در زمان خليفهء فاطمى انجام گرفته است ؛ اما نمىتوان قاطعانه گفت كه اين سر متعلق به امام عليه السّلام بوده است .
در هر صورت امروزه مشهد الرأس زيارتگاه عمومى مردم بوده وآنان با علاقهء بسيار به اين مركز رفتو آمد مىكنند . »
در پايان ، يادآورى اين نكته ضروري است كه چهار نظريهء أخير را فقط دانشمندان أهل سنّت ابراز -