پالان بر شتر سواري خويش مىنهم ، واگر مرا به آمدن به جانب خودتان ناچار كنيد ، با شما چنان كارزارى بپا كنم كه جنگ جمل پيش آن ، مانند ليسيدن ليسنده ( بسيار كوچك ) باشد ، با اين كه من بر فضيلت وبزرگى آن كه از شما پيروى كرد .
آگاهم وحق آن كه را كه نصيحت وخيرخواهى كرده مىشناسم ، در حالي كه به خاطر متهّمى به شخص خوب تجاوز نمىكنم وپيمان شخص با وفا را نمىشكنم »
[ شرح ]
( 59829 - 59822 ) امام ( ع ) در أول اين نامه گناهان مردم بصره را به آنان خاطر نشان كرده تا اگر بخواهد آنان را مجازات كند حجت داشته باشد واگر عفو كند جلو چشم آنان را بگيرد ، واژهء حبل را كه به معناى ريسمان است ، استعاره از بيعت آنان با خود ولفظ انتشار را استعاره از پيمان شكنى آنها آورده است وجه استعارهء نخست آن است كه بيعت مهمترين سبب جمعآورى مردم ونظم دادن به أمور آنها ووسيلهاى است كه آنان را به سوى خشنودى خداوند مىكشاند چنان كه ريسمان آنچه را كه به آن بسته است مرتب نگهدارى مىكند ، وجه استعارهء دوم واضح وروشن است .
( 59853 - 59830 )
ما لم تغبوا عنه ،
در اين جمله به منظور اتمام حجت ، اشاره مىكند به اين كه آنچه انجام دادهاند از پيمان شكنى ومخالفت با آن حضرت با آگاهى وهوشيارى بوده است ، وپس از آن كه گناهشان را به آنان گوشزد فرموده أموري چند در مقابل آن بر شمرده است كه حكايت از بزرگوارى وى نسبت به آنان مىكند وآن أمور عبارتند از عفو وگذشت از گناهكارشان ، وبرداشتن شمشير از آنان كه فرار كنند وبگريزند وپذيرفتن كسى از آنها كه به سوى أو رو آورد وطلب رضايت كند ، وپس از اين همه رأفت ورحمت ، آنان را بيم مىدهد كه اگر بخواهند به فتنهانگيزى خود برگردند ، آماده است كه با آنان بجنگد وبر ايشان