الف - هنگامى كه دشمنان شروع به جنگ كردند مصداق دخول در جنگ با خدا ورسول مىباشند ، چرا كه پيامبر فرمود : حربك يا علي حربي ، جنگ با تو ، جنگ با من است ، واين مطلب كه اينها با كشتن انسانهايى كه خداوند قتلشان را بدون تقصير حرام كرده ، سعى در ايجاد فساد ، در روى زمين مىكنند واقعيت مىيابد ، وهر كه اين امر ، در بارهاش تحقق يابد ، مشمول اين آيهء قرآن مىشود :
« إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ »
« 2 » ب - طرفي كه آغاز به جنگ مىكند تجاوزگر به حساب مىآيد وهر كس چنين باشد ، تجاوز عليه أو ، واجب است چنان كه خداوند مىفرمايد :
« فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ
« 3 » » ، وچون اينها آغاز به جنگ كردهاند مصداق متجاوز مىباشند ، پس بايد آنها را دفع كرد .
( 56994 - 56983 ) 3 - به ياران خود سفارش كرده است كه در صورت تحقق حمله به اذن خداوند ، اگر كسى از ميان دشمنان از ترس جنگ فرار كرد ، در صدد قتلش برنياييد ، وناتوان ودرماندهاى را كه پس از شكست دشمن ، فرو افتاده وفرصت براي كشتنش باقي است ، زخمى ومجروح نكنند . صيد معور شكارى كه درمانده ودر دسترس صياد مىباشد ، برخى گفتهاند : معور به معناى مريب است ، يعنى كسى كه مورد شكّ است كه آيا جنگنده است يا نه ، خلاصهء معناى عبارت آن است كه نكشيد مگر كسى را كه مىدانيد ، عليه شما مىجنگد .
( 56999 - 56995 ) 4 - چهارم مىفرمايد : زخمى ومجروح را نكشيد .
اين أمور چهارگانهاى كه در اين جا مورد نهى واقع شده ، از احكام كفار در حال جنگ مىباشد وامام ( ع ) بين بغات وكافران در اين أمور فرق گذاشته
هامش
( 2 ) سوره مائده ( 5 ) آية ( 32 ) يعنى : كيفر آنان كه با خدا وپيامبرش محاربه وجنگ مىكنند . . .
( 3 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 194 ) يعنى : هر كس بر شما تجاوز وتعدى كند بر عليه أو تجاوز كنيد .