دعوت كرده بود وامام ( ع ) با اين جمله به أو ، پاسخ ساكت كنندهاى مىدهد ، كه دست از مردم بردار وتنها خودت بيا تا دو نفرى بجنگيم ودر قسمتى از عبارت بالا خطاب به معاوية مىفرمايد : اگر تنها با من بجنگى ، آن وقت مىفهمى كه پردهء جهل وناداني ، چهرهء قلب وآگاهى بصيرتت را در اثر حجابهاى دنيا وپوششهاى ظاهريش فرا گرفته است . دليل اين سخن امام ( ع ) آن است كه هر كس يقين به أحوال آخرت وبرترى آن بر دنيا داشته باشد ، در طلب آن به مبارزه بر مىخيزد ودر جنگ براي رسيدن به آن ثابت قدم مىكوشد ، اگر چه منجر به قتلش شود ، وحتى بعضي أوقات ، توجه به حيات آخرت ، سبب عشق ومحبّت به قتل وجان نثارى مىشود ، وچون امام ( ع ) از وضع معاوية متوجه شد كه مىخواهد وانمود كند ، كه تمام توجهش حق وآخرت است وعلاقهء فراوانى به ماندن در دنيا ندارد ، از اين رو ، أو را به مبارزهء تن به تن دعوت كرد ، تا هنگامى كه در تنگنا قرار گيرد واز ترس فرار كند به أو بفهماند كه : خير جنگ أو براي طلب حق وآخرت نيست بلكه به منظور رياست دنيا مىجنگد وپردههاى گناه وتمايلات شهوانى ديدهء بصيرت أو را از يقين به آخرت وتوجه به آن پوشانيده است ، وهمين فرارش از جنگ دليل بر آن مىباشد ودر ضمن با اين بيان وى را از آن خوارى وبدبختى كه بر سرش مىآيد تهديد مىكند وبر حذر مىدارد ونيز امام ( ع ) با يادآورى اين مطلب كه عدهاى از بنى أمية ومنسوبين أو را كه موجوداتى تو خالى بودند در جنگ بدر به قتل رسانيده به أو هشدار مىدهد كه اگر بر اين خلافكاريهاى خود پافشارى داشته باشد ، به همان بلايى كه بر سر آنان آمد ، دچار خواهد شد .
آنان كه در جنگ بدر به دست حضرت علي ( ع ) كشته شدند ، جد مادرى معاوية : عتبه بن ربيعه ، پدر هند ، ودايىاش وليد بن عتبه ، وبرادرش حنظلة بن أبي سفيان بودند كه هر سه نفر در آنجا به قتل رسيدند ، وبه منظور هشدار وبيم
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 639
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٦٣٩