چه زماني خاندان بنى أمية ، فرمانروايى أمت وسياست وتدبير جامعه را به عهده داشتهاند ؟
( 56558 - 56533 )
بغير قدم سابق ،
قدم سابق كناية از پيشگامى در أمور وشايستگى براي آن است وبا اين عبارت امام ( ع ) اشاره كرده است به اين كه در عرف متعارف ، سابقهء عزت وشرافت وپيشگامى در أمور ، شرط شايستگى در كارهاست واين جمله از سخن امام ( ع ) در حكم مقدمهء صغراى مضمر از شكل أول مىباشد كه تقديرش چنين است : شما هيچ گونه پيشقدمى در اين امر نداريد ، وتقدير كبرى اين است ، هر كس چنين باشد شايستگى سياستمدارى جامعه وفرمانروايى أمت را ندارد ، ونتيجة آن است كه شما خاندان بنى أمية لياقت ولايت امرى وخلافت را نداريد ، وامر روشنى است كه در ميان بنى أمية كسى كه أهل شرف وشايستهء براي اين امر باشد در كلّ ، وجود نداشته باشد . وبعد ، به خدا پناه مىبرد ، از شقاوتى كه در گذشته از قلم قضاى الهى صادر شده است تا به معاوية هشدار دهد كه أو نيز به دليل معاصي وگناهانش در معرض اين شقاوت قرار دارد ، بنا بر اين از مخالفت فرمان حق تعالى وگناه دست بردارد ، وسپس از دو مطلب ، أو را بر حذر مىدارد .
1 - حرص وطمع زياد وآرزوهاى دراز در أمور دنيا كه دليل بر غفلت وبىتوجهى أو به آخرت مىباشد .
2 - دورو بودن أو ، واين كه آشكار ونهانش با هم يكى نيست كه نشان نفاق أو مىباشد .
دليل اهميت اين دو امر ولزوم بر حذر بودن از آن دو ، آن است كه لازمهء اينها شقاوت وبدبختى آخرت مىباشد .
( 56629 - 56559 )
فدع الناس جانبا . . . ثائرا بعثمان .
كلمهء جانبا منصوب است بنا بر ظرفيت .
معاوية در نامهاى كه به حضرت نوشته بود ، وى را به جنگ با خود ،