تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 640

مساهمون:

ص٦٤٠
دادن بيشتر ، وى را تهديد مىكند كه همان شمشير جنگ بدر وهمان دل وجرأت سابق كه در مقابل دشمنان داشت هم اكنون نيز با اوست ، وبراي اين كه به أو بفهماند كه تو اى معاوية منافق ودو رو مىباشى ، خود را چنين معرفى مىكند ، كه : دين وپيامبر خود را عوض نكرده وثابت قدم در راهى گام برمىدارد كه معاوية وفاميلش در مرحلهء نخست با زور وكراهت در آن داخل شدند اما بعدا با ميل ورغبت وپيروى هواي نفساني از آن خارج ومنحرف شدند وآن راه مستقيم وروشن اسلام مىباشد . در پايان به امر شبهه‌ناكى كه مهمترين سبب شعله‌ور شدن آتش آشوبهاى عظيم ، وانگيزهء از هم پاشيدن أمور ديني شد ، اشاره كرده وآن ، عبارت از اشتباه معاوية در خونخواهى عثمان مىباشد كه آن را دليل عمده بر مخالفت خود با حضرت وسرپيچى از فرمان وى قرار داده بود ، وسپس به پاسخ آن پرداخته ودو وجه آن را بيان فرموده است : الف - نخست اين كه من جزء قاتلان عثمان نيستم ، بنا بر اين چيزى بر من نيست ، مطالبهء خون أو متوجه كشندگان وى مىباشد كه خودت آنها را مىشناسى . ( 56642 - 56630 )

ب - با جملهء إن كنت طالبا . . . ،

كه مشروط ومفيد شك است ، اشاره به اين مىكند كه تو اى معاوية حق ندارى به خونخواهى عثمان قيام كنى . آن گاه أو را به جنگ وسختيهايى كه در پى دارد تهديد مىكند وبا سه تشبيه مطلبش را بيان مىدارد : ( 56645 - 56643 )

1 - فكأنّى قد رأيتك ،

در اين عبارت ، خود امام ( ع ) در حالي كه سخن مىگويد مشبّه است واز آن رو كه حالت واقعي آيندهء معاوية را مىبيند مشبّه به است ، توضيح آن كه به علت كمال نفس واطلاعش از أمور آينده گويا آنها را مشاهده مىكند ، ووجه شباهت ميان حالت نخست وحالت دوم آن است كه